خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٠٥

المتاخرین حاج شیخ مرتضی انصاری قرار گرفت .
در همان ایام ، توفیق تشرف حضور آقا سید علی شوشتری را یافت و در نزد آن عارف کامل مراحل سیر و سلوک را طی کرد و خود به مقامی از کمال و معرفت رسید که کمتر نظیری برایش می‌توان جست .
اگر همه شاگردان حوزه حکیم سبزواری به حضور در حوزه او افتخار می‌کنند ، حوزه حکیم به حضور چنین مردی مفتخر است .
حوزه تعلیم و تربیت مرحوم آخوند ملا حسینقلی بیشتر حوزه تربیت بود تا تعلیم ، حوزه انسانسازی بود ، از این حوزه مردان بزرگی برخاسته‌اند ، از مطالعه مواضع متفرقه کتاب نقباء البشر می‌توان به وسعت دائره آن پی برد .
طبق آنچه از مدارک و اسناد منتشره درباره سید جمال‌الدین اسدآبادی‌ معروف به افغانی به دست می‌آید [١] سید در مدت اقامتش در نجف از محضر دو نفر بهره‌مند شده است : یکی شیخ انصاری و دیگر آخوند ملا حسینقلی‌ . نظر به اینکه تصریح شده که سید در نجف به تحصیل علوم عقلی اشتغال‌ داشته به علاوه از آثارش کم و بیش پیدا است و هم تصریح شده که سید از محضر این دو نفر استفاده کرده است ، ظاهر اینست که سید علوم عقلی را نزد آخوند آموخته است . علیهذا سید جمال با یک واسطه شاگرد حکیم‌ سبزواری است .
سید جمال طبق مدارک موجود در مدت اقامت در نجف با مرحوم سید احمد کربلائی تهرانی و مرحوم سید سعید حبوبی از شاگردان آخوند همدانی که به‌ وارستگی و طی مراحل سیر و سلوک معروفند رفاقت و صمیمیت داشته است [٢] و این یکی دیگر از شگفتیهای زندگی این مرد خارق‌العاده است و بعد تازه‌ای به شخصیت او می‌دهد .