خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٣

بغداد آمد و ابوبشر متی نزد او تحصیل کرد " [١] .
از سخن فارابی پیدا است که تعلیم و تعلم در حوزه انطاکیه که حوزه‌ نصرانی بوده منحصر بوده به منطق ، آنهم تا اواخر اشکال وجودیه . فارابی‌ طبق گفته خودش منطق را نزد یوحنابن حیلان آموخته است و می‌گوید همین که‌ کار تعلیم بدست مسلمین افتاد تحریم بقیه منطق ( که قبلا کلیسا تحریم کرده‌ بود ) لغو شد .
مسعودی در کتاب معروف التنبیه والاشراف می‌گوید : " ما در کتاب فنون‌ المعارف‌و ماجرافی الدهور السوالف " گفته‌ایم بچه سبب ، مقارن زمان‌ عمربن عبد العزیز ، تعلیم از اسکندریه به انطاکیه منتقل شد و مقارن ایام‌ متوکل از انطاکیه به حران منتقل گشت ، و در زمان معتضد ( ٢٨٩ ٢٧٩ ) امور تعلیم بدست ابراهیم قویری و یوحنابن حیلان ( متوفا در ایام مقتدر در بغداد ) و ابراهیم مروزی افتاد و بعد از آنها منتهی شد به ابواحمدبن‌ کرنیب و ابو بشر متی و بعد از آنها به ابونصر فارابی رسید .
قویری ، بنا بگفته ابن الندیم ، استاد ابوبشر متی بوده است .
٢ - ابویحیی ، ابراهیم مروزی سابق‌الذکر . او نیز استاد ابوبشر متی بوده‌ است . ابن الندیم می‌گوید مردی فاضل ولکن سریانی بود و هر چه در منطق‌ کتاب نوشته به لغت سریانی است [٢] .
٣ - یوحنابن حیلان ، همان است که نامش قبلا در ذیل نام ابراهیم قویری‌ برده شد . و گفتیم که استاد منطق فارابی بوده است ، معلوم نیست که‌ فارابی منطق را در کجا نزد یوحنا تحصیل کرده است ، بعضی نوشته‌اند که‌ فارابی برای تحصیل منطق نزد یوحنا به حران رفت [٣] ابن قفطی تصریح‌ می‌کند که در بغداد بوده است [٤]