و یک فرد ایرانی بشمار میرود . نواده‌اش علی بن اسماعیل بن میثم معاصر ضراربن عمرو ابوالهذیل علاف و عمروبن عبید از متکلمان معروف قرن دوم‌ هجری است و با آنها مباحثاتی در مسائل اعتقادی داشته است .
٢ - هشام بن سالم جوزجانی . این مرد از مشاهیر و معاریف اصحاب امام‌ صادق علیه‌السلام است . در میان اصحاب امام صادق علیه‌السلام گروهی هستند که امام صادق آنها را بعنوان " متکلم " خوانده است و در کتاب الحجة کافی مسطور است [١] از قبیل حمران بن اعین ، مؤمن الطاق ، قیس بن‌ الماصر و هشام بن الحکم و غیر هم .
قیس بن ماصر همانکسی است که گویند کلام را از علی ابن الحسین‌ علیه‌السلام آموخت [٢] .
٣ - فضل بن ابوسهل بن نوبخت . از آل نوبخت است ، آل نوبخت همانطور که ابن‌الندیم گفته است به تشیع معروفند و فضلاء زیادی در طول سه قرن از آنها برخاسته است که اکنون مجال توضیح آن نیست . نوبخت خودش منجم و در دربار منصور بود ، روزی پسرش ابوسهل را بدربار منصور برد که به‌ جانشینی خود معرفی کند . منصور نامش را پرسید گفت : " خورشید ماه‌ طیماذاه ما بازارد باد خسرو نه شاه " منصور گفت همه اینها اسم تو است‌ ؟ گفت آری ، منصور تبسم کرد و گفت : پدرت چه کرده ؟ ! اسمت را مختصر کن . یا همان کلمه " طیماذ " را از جزء اسمت انتخاب کن و یا من‌ برایت کلمه " ابوسهل " را به عنوان کنیه انتخاب میکنیم ابوسهل به‌ همین کنیه راضی شد [٣] بسیاری از نوبختیان کنیه شان ابوسهل است .
بسیاری از متکلمین شیعه از خاندان نوبخت از قبیل : فضل بن ابی سهل بن‌

[١] کافی ، چاپ آخوندی ، جلد اول صفحه . ١٧١ [٢] تأسیس الشیعة ، صفحه . ٣٥٨ [٣] تأسیس الشیعه ، صفحه ٣٦٣ - . ٣٦٤