از اینها که برشمردیم عده‌ای ایرانیند : ١ - یونس بن حبیب ، متوفا در سال . ١٨٣ ابن‌الندیم می‌گوید اعجمی الاصل‌ است [١] . کتابی بنام معانی‌القرآن الکریم تألیف کرده است ، گویند ازدواج نکرد و عمر هشتاد و هفت ساله خود را وقف علم و دانش کرد .
٢ - ابوعبیده معمربن المثنی متوفا در . ٢١٠ بگفته ابن الندیم ابوعبیده‌ نیز ایرانی است [٢] .
٣ - سعدان بن مبارک ، تاریخ وفاتش بدست نیامد . بنا به نوشته‌ ریحانةالادب اصلا اهل طخارستان است و نابینا بوده است [٣] .
٤ - ابوبشر ، عمروبن عثمان بن قنبر ، معروف به سیبویه متوفا در حدود سال . ١٨٠ سیبویه اهل فارس است ، در بیضا متولد شد و حیات علمی خویش‌ را در حوزه علمیه بصره طی کرد و سفری هم به بغداد رفت .
سیبویه در سفری که به بغداد رفت داستان معروفی با کسائی دارد که به‌ قصه زنبوریه معروف است . پس از سفر بغداد به فارس برگشت و چهل سال‌ بیشتر نداشت که در همانجا در گذشت و در مولد خویش دفن شد . کتاب‌ معروف سیبویه در نحو بنام " الکتاب " معروف است و از بهترین کتب‌ جهان در فن خود یعنی از قبیل مجسطی بطلمیوس در هیئت و منطق ارسطو در منطق صوری تلقی شده است ، بارها در پاریس و برلین و کلکته و مصر چاپ‌ شده است ، سید بحرالعلوم و دیگران گفته‌اند همه علما در نحو عیال سیبویه‌ میباشند ، در این کتاب به سیصد و چند آیه از قرآن مجید استشهاد شده است‌ ، مازنی نحوی معروف عرب ، حاضر نشد این کتاب را به یکی از اهل ذمه‌ تدریس کند با آنکه پول زیادی بعنوان حق‌التدریس باو داده میشد ، تنها باین دلیل که دست غیر مسلمان آیات قرآن را لمس نکند .

([١] ٢ ) الفهرست صفحه ٦٩ - . ٧٥ [٣] ریحانةالادب ، جلد ٨ صفحه . ١٨٩