داد که بر این اساس تأمل کند و بر آن بیفزاید ، ابوالاسود طبق دستور عمل‌ کرد و چیزهائی افزود و آنچه میدانست به عده‌ای و از آن جمله دو پسرش‌ عطاء بن ابی الاسود و اباحرب بن ابی الاسود و یحیی بن یعمر و میمون اقرن و یحیی بن نعمان و عنبسة الفیل ، آموخت . گویند اصمعی عرب و ابوعبیده‌ ایرانی دو ادیب معروف اسلامی ، شاگردان عطاء پسر ابوالاسود بوده‌اند .
در طبقه بعد از این طبقه افرادی دیگر از قبیل ابواسحاق حضرمی و عیسی‌ ثقفی و ابوعمرو بن العلاء که مردی شیعی و از قراء سبعه است و بسیار جلیل‌القدر است قرار گرفته‌اند .
ابوعمرو بن العلاء مردی لغوی و عارف به زبان و ادبیات و مخصوصا اشعار عرب بود ، از کمال تقوا در ماه مبارک رمضان هرگز شعر نمی‌خواند ، در سفر حج نوشته‌های خود را از آن رو که متضمن اشعار عرب جاهلی بود از بین برد .
اصمعی ، یونس بن حبیب نحوی ، ابوعبیده ، سعدان بن مبارک تزدوی شاگردی‌ کرده‌اند [١] .
خلیل بن احمد عروضی که از مجتهدان و صاحب نظران درجه اول نحو است و مردی شیعی است و از نوابغ به شمار میرود و در طبقه بعد این طبقه قرار گرفته است سیبویه معروف صاحب " الکتاب " شاگرد خلیل بوده است و اخفش معروف نزد سیبویه و خلیل تحصیل کرده است .
از این ببعد نحویین به دو نحله کوفیین و بصریین تقسیم میشوند . کسائی‌ معروف ، و شاگردش فراء و ابوالعباس ثعلب شاگرد فراء ، و ابن الانباری‌ شاگرد ابوالعباس ثعلب از نحله کوفی بوده‌اند و اما سیبویه و اخفش و مازنی و مبرد و زجاج و ابوعلی فارسی و ابن جنی و عبدالقادر جرجانی که به‌ ترتیب استاد و شاگرد بوده‌اند از نحله بصری به شمار میروند .

[١] ریحانة الادب ، جلد دوم چاپ سوم ، صفحه . ٢١٣