عرب است ، در زمان خود مرجعیت عامه یافت و در سال ١٢٦٦ که اوایل‌ جلوس ناصرالدین شاه در ایران بود درگذشت . ٣٢ - شیخ مرتضی انصاری . نسبش به جابربن عبدالله انصاری از صحابه‌ بزرگوار رسول خدا می‌رسد . در دزفول متولد شده و تا بیست سالگی نزد پدر خود تحصیل کرده و آنگاه همراه پدر به عتبات رفته است . علماء وقت که‌ نبوغ خارق‌العاده او را مشاهده کردند از پدر خواستند که او را نبرد ، او در عراق چهار سال توقف کرد و از محضر اساتید بزرگ استفاده کرد آنگاه در اثر یک سلسله حوادث ناگوار به وطن خویش بازگشت . بعد از دو سال بار دیگر به عراق رفت و دو سال تحصیل کرد و به ایران مراجعت نمود . تصمیم‌ گرفت از محضر علماء بلاد ایران استفاده کند عازم زیارت مشهد شد و در کاشان با حاج ملااحمد نراقی صاحب کتاب مستندالشیعه و صاحب کتاب معروف‌ جامع‌السعاده فرزند حاج ملامهدی نراقی سابق‌الذکر ملاقات کرد ، دیدار نراقی‌ عزم رحیل او را مبدل به اقامت کرد و سه سال در کاشان از محضر او استفاده‌ کرد . و آنگاه به مشهد رفت و پنج ماه توقف نمود . شیخ انصاری سفری به‌ اصفهان و سفری به بروجرد رفته و در همه سفرها هدفش ملاقات اساتید و استفاده از محضر آنها بوده است . در حدود سالهای ١٢٥٢ و ١٢٥٣ برای‌ آخرین‌بار به عتبات رفت و به کار تدریس پرداخت . بعد از صاحب جواهر مرجعیت عامه یافت . شیخ انصاری را خاتم‌الفقهاء والمجتهدین لقب داده‌اند . او از کسانی است‌ که در دقت و عمق نظر بسیار کم نظیر است . علم اصول و بالتبع فقه را وارد مرحله جدیدی کرد او در فقه و اصول ابتکاراتی دارد که بی‌سابقه است . دو کتاب معروف او " رسائل " و " مکاسب " کتاب درسی طلاب شده است‌ . علماء بعد از او شاگرد و پیرو مکتب اویند حواشی متعدد از طرف علماء بعد از او بر کتابهای او زده شده . بعد از محقق حلی و علامه حلی و شهید اول شیخ انصاری تنها کسی است که کتابهایش