خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٨
کنند و برای آیندگان نقل نمایند لهذا از صدر اسلام مسلمین علاقه شدیدی به ضبط و نقل احادیث نبوی نشان میدادند ، پس از انتشار اسلام و ورود ملل دیگر به جهان اسلام ، صحابه رسول خدا که شرف محضر آن حضرت را دریافته بودند و از آن حضرت کم یا زیاد سخنان و قضایایی به یاد داشتند ارج و اهمیت فراوان یافتند . علاقهمندان به احادیث نبوی برای استماع حدیث از صحابه و یا تابعین ( کسانی که صحابه را درک کرده بودند ) از شهری به شهری و از منطقهای به منطقهای میرفتند . بسا که یک نفر برای تحقیق در صحت و سقم یک حدیث و برای استماع از یک راوی معتبر دهها فرسنگ راه طی میکرد تا به محضر آن محدث راه مییافت و حدیث مورد نظر خود را از او میشنید . جرجی زیدان میگوید : همینکه مسلمین در صدد فهم معانی قرآن برآمدند ، طبعا به درک معانی گفتههای حضرت رسول ( ص ) احتیاج یافته تا با فهم معانی احادیث نبوی معانی قرآن را بهتر درک کنند . و البته احادیث نبوی از صحابه روایت میشد ، چه که آنان از پیغمبر اکرم آن را شنیده و حفظ کرده بودند و مسلمانان برای فهم احادیث به صحابه رجوع میکردند ، ولی چون مسلمانان به کشور گشایی مشغول شدند ، صحابه پیغمبر که از سران مهاجرین بودند در ممالک مختلف متفرق گشتند . از آنروز هر کس که میخواست حدیث یا احادیثی از پیغمبر اکرم بداند ناچار به دنبال صحابه به ممالک مختلف و نقاط مختلف میرفت و چه بسا که یک حدیثی را فقط یکی از آن صحابه از حضرت رسول شنیده بود و دیگران آن را نمیدانستند . پس کسی که دنبال جمعآوری و فراگرفتن احادیث برمیآمد ناچار به مکه و مدینه و بصره و کوفه و مصر و ری و سایر شهرها میرفت ، در هر نقطهای علم و حدیثی میآموخت . این همان است که