خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٤
فخر رازی نیز از مشاهیر علمای اسلام است . خودش و تفسیرش و برخی افکار و آرائش در فلسفه و کلام در میان شیعه و سنی معروف است . تألیفات فراوان در رشتههای مختلف دارد . فخر رازی در مازندران متولد شد و در ری سکنی گزید و به هرات و خوارزم مسافرت کرد و در زمان خود به کمال شهرت و اعتبار نائل گردید . فخر رازی در سال ٥٤٣ متولد و در سال ٦٠٦ در هرات درگذشت . ٤ - غرائب القرآن ، معروف به تفسیر نیشابوری . این تفسیر نیز در ردیف تفاسیر درجه اول اهل تسنن به شمار میرود . مؤلف این تفسیر ، حسن بن محمدبن حسین معروف به نظام نیشابوری یا نظام اعرج است . نظام اهل قم و ساکن نیشابور بوده است . وی مردی جامع بوده است . در ریاضیات و ادبیات تألیفاتی داشته است . وفات او در حدود سال ٧٣٠ واقع شده است . ٥ - کشف الاسرار . این تفسیر به فارسی است و ده جلد است . چند سال پیش در تهران چاپ شد . این تفسیر تألیف ابوالفضل رشیدالدین میبدی یزدی است که در اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم میزیسته است . کشفالاسرار اخیرا چاپ شده است و کم و بیش جای خود را میان اهل فضل باز کرده است . ٦ - انوارالتنزیل و اسرار التأویل معروف به تفسیر بیضاوی . مؤلف این تفسیر ، عبدالله بن عمربن احمد معروف به قاضی بیضاوی است . اهل بیضاوی فارس است . تفسیرش خلاصه و زبدهای است از کشاف و مفاتیحالغیب . این تفسیر مورد استفاده مرحوم فیض کاشانی در تفسیر صافی بوده و شیخ بهائی بر آن حاشیه نوشته است . بیضاوی معاصر محقق طوسی و علامه حلی است و در اواخر قرن هفتم درگذشته است . ٧ - تفسیر ابن کثیر . مؤلف این تفسیر همان ابن کثیر معروف مورخ است که بیشتر به کتاب تاریخش به نام البدایة والنهایة معروف است . کنیهاش ابوالفداء است . ابن کثیر اصلا قرشی است ، ساکن شام و شاگرد ابن تیمیه بوده است . تفسیرش در قاهره