می‌گوید : . . . اسلوب قرآن را در خطبه‌ها و کتابهای خویش سرمشق قرار دادند ، و به آیات قرآن در تألیفات خویش تمثل جستند و آداب و تعلیم قرآن در اخلاق و اطوار و زندگانی روزانه مسلمانان پدید آمد . در صورتی که بسیاری‌ از ملل اسلامی زبانی جز زبان قرآن داشتند و در کشورهایی می‌زیستند که از قرآن دور بود مسلمانان گذشته از علوم شرعی ، در علوم لسانی ( صرف و نحو ) به آیات و معانی قرآن استشهاد و استدلال می‌کردند . مثلا تنها در کتاب‌ سیبویه سیصد آیه از قرآن ذکر شده است . ادیبان و نویسندگان که درصدد تزیین گفته‌ها و نوشته‌های خود بودند حتما از آیات قرآن استمداد می‌جستند [١] .
جرجی زیدان می‌گوید : موقع استیلای صلاح‌الدین ایوبی برمصر در کتاب خانه‌ای‌ که العزیز بالله دومین خلیفه فاطمی تأسیس کرد و وزیر او یعقوب بن کلس‌ او را به این کار تشویق می‌کرد ، سه هزار و چهار صد قرآن موجود بود که همه‌ را با آب طلا ، به خط زیبا ، نگاشته بودند [٢] گنجینه قرآن که هم اکنون در موزه آستان قدس رضوی هست با آن خطوط عالی‌ و تذهیبها و نقاشیهای حیرت‌انگیز نشانه‌ای از علاقه مردم این مرز و بوم به‌ این کتاب مقدس است .
حرکت علمی و فرهنگی اسلامی به همین ترتیبی که گفتیم آغاز شد . اکنون‌ درباره مردمی که در آن حرکت شرکت داشتند بحث کنیم .
هر چند اکثر آثار علمی که از خارج دنیای اسلام نقل و ترجمه شد از غیر ایران بود ، ولی اکثریت آثار اسلامی ، چه در رشته علوم دینی و چه در رشته‌های دیگر به وسیله دانشمندان مسلمان ایرانی به وجود آمد . افتخار و امتیاز ایرانیان

([١] ٢ ) همان مدرک ، صفحه ٩٣ - . ٣١٤