و در شرح حال محمود غزنوی می‌نویسد : سلطان یمین الدولة و امین الملة چون نواحی هند بگرفت ، در اقاصی آن‌ ولایت به جایی رسید که هرگز رایت اسلام بر آن حدود طلوع نکرده بود و از دعوت محمدی به هیچ عهد بدان طرف معجزه و آیتی نرسیده بود و عرصه آن‌ بقاع از ظلمت کفر و شرک پاک کرد و مشاعل شریعت در آن دیار و امصار بر افروخت و مساجد بنیاد نهاد و تلاوت کتاب عزیز و دراست قرآن مجید و دعوت اذان و شعار ایمان ظاهر گردانید . . .
رفتار محمود غزنوی در جانب مشرق بی‌شباهت به عبدالرحمن اول حکمران‌ اسپانیا فاتح اسلامی در مغرب نیست . ولی ناگفته نماند که بین فتوحات‌ اسلامی در شرق و غرب تفاوتی بزرگ به چشم می‌خورد مسلمانان عرب در جانب‌ غربی توانستند دامنه فتوحات خود را تا قلب اروپا پیش ببرند ، اما در طول تاریخ بسیاری از آن مناطق از حوزه متصرفات اسلامی خارج شد ، و مردم‌ آن سرزمین مسلمانی را رها کردند ، ولی تمدن اسلامی که به وسیله عنصر ایرانی در نواحی شرقی پایه‌گذاری شد ، آنچنان ثابت و استوار ماند که پس‌ از گذشت قرنها هنوز آن مردم به قبله مسلمانان نماز می‌خوانند و کتاب‌ کریم را تلاوت می‌کنند . و شگفت اینکه در همان سال که قسمتی از خاک‌ مسلمانان در ناحیه شمالی شبه جزیره عربستان مورد تجاوز واقع و اشغال‌ گردید ، در جانب شرق ایران دولتی با ٩٠ میلیون تن به نام پاکستان بوجود آمد و الحاق خود را به ممالک اسلامی اعلان نمود [١] .
هر چند در این فتوحات نام قلج ارسلان ، سبکتکین ، محمود غزنوی و امثال‌ آنها برده می‌شود که ترک نژادند ، اما همان‌طور که آقای دکتر شهیدی تذکر

[١] همان کتاب صفحات ١٨٠ - . ١٨٢