خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢٤
و فریدالدین مسعود به تکمیل معلومات مشغول شد و از فریدالدین گنج شکر اجازه ارشاد یافت . نظامالدین اولیاء در بدایت حال بسیار تنگدست و پریشان حال بود و از کسی چیزی قبول نمیکرد . پس از چندی که شهرت وی در هند پیچید ، بزرگان و امرای مسلمان از هر سو به طرف او روی آوردند ، و پادشاهان اسلامی از جمله سلطان جلالالدین خلجی از او تقاضای ملاقات میکردند . امیر خسرو دهلوی سمرقندی که یکی از شعرای معروف آن ایام بود در زمره مریدان او درآمد و اشعاری در مدح وی سرود . نظامالدین در بسط و نشر معارف اسلامی مجاهدتهای زیادی کرد و شاگردان او هر کدام در منطقهای از هندوستان به فعالیت پرداختند یکی از شاگردان وی به نام خواجه نصیرالدین دراودو گجرات و پنجاب اثرات مذهبی و روحانی از خود به یادگار گذارد . شاگرد دیگرش سراجالدین در بنگاله و بهار و آسام تعلیمات اسلامی را منتشر ساخت و دیگری به نام برهانالدین در منطقه دکن و نواحی مرکزی هندوستان مردم را ارشاد میکرد . به طور کلی نشر معارف اسلامی در مناطق مختلف هند از حسن عنایت و توجه نظامالدین اولیاء و شاگردان و خلفای وی میباشد . نظامالدین اولیاء در ٥٢٧ در دهلی دیده از جهان فروبست و در همانجا دفن شد . قبر او اکنون در دهلی مزار مسلمانان است و هر سال یکروز برای وی مجلس یادبود تشکیل میشود و هزاران مسلمان در آنجا اجتماع میکنند و از طرف خطباء خطبهها خوانده میشود . برای تحقیق در حالات خواجه معینالدین چشتی و نظامالدین