کشورهای عربی تحت استعمار ، اسلام به صورت ایدئولوژی نهضت و قیام‌ محرومین در آمده است . تمدن غرب نیز که از قرنها پیش در خفا و علن با اسلام می‌جنگد ، با مشاهده این پدیده به جنب و جوش افتاده است ، یعنی غرب بورژوا و استعمارگر با بلوک شرق مارکسیست از در همزیستی مسالمت آمیز در می‌آید و از جانب دیگر با اتحاد ذاتی با صهیونیسم ، دولتی در قلب ملل اسلامی‌ ایجاد می‌کند و نیز در تلاش به دست آوردن دل پیروان ادیان دیگر ، چون‌ بودائیان و زرتشتیان و . . . می‌باشد ، اکنون چنین به نظر می‌رسد که غرب‌ مشغول تجهیز و اتحاد تمام قوای ضد اسلام و ضد عدالت علیه اسلام و مسلمین‌ است . به همین جهت دمبدم و از اطراف و اکناف توطئه ها و اقداماتی‌ است که برای تضعیف اثر شعارها و تعالیم اسلامی کشف می‌کنیم . مجموع این توطئه ها و اتحادها موجب تقویت حس درد مشترک در میان‌ مسلمین دردمند می‌شود و بافت وجدان ملی ایشان را تقویت می‌کند . آن بینش و این احساس دردها امروزه رو به پیشرفت و توسعه است و ملیت اسلامی بار دیگر در حال تولد است . ملتی که از مرزهای قراردادی و اسلامی گذشته و همه مسلمین و حتی همه انسانهای آزاد و یکتاپرست را فرا می‌گیرد ، ملیتی که حاکمیت هر قوم و طبقه و خانواده ای را نفی و انکار می‌کند و آزادی و رهایی بشر از همه غل و زنجیرهای فکری و اجتماعی و سیاسی‌ و هدایت او به آستان قرب پروردگار عالم ، اساس و زیربنای آن است . مردانی چون عبدالرحمن کواکبی ، سید جمال الدین اسد آبادی ، محمد عبده ، نائینی و اقبال و بشیر ابراهیمی پیشروان آن بینش جدید از توحید و اسلام و نخستین احساس کنندگان درد و طلب نوین اسلامی و پایه گزاران ملیت جدید توحید بودند و این ناله اقبال لاهوری است که چون نسیم سحری دلهای خفته و وجدانهای متفرق مسلمین را بیدار می‌کند و رسالت خدمتگزاری بی منت خلق‌ خدا و بشارت آزادی و آزادگی نوع بشر را بیاد آنها می‌آورد :