خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨١

داشته است [١] .
هم او می‌گوید : ارتش اعراب ، در حالی که به سوی آسیای مرکزی و شمال آفریقا پیش‌ می‌رفت و گسترش می‌یافت نه فقط مذهب تازه را همراه خود می‌برد ، بلکه‌ یک تمدن جوان و در حال رشد را نیز با خود داشت . سوریه بین‌النهرین و مصر همه در فرهنگ عربی ( اسلامی ) جذب شدند و تحلیل رفتند ، زبان عربی‌ زبان عادی و رسمی آنها شد ، و از نظر نژادی نیز با اعراب به هم آمیختند و شبیه یکدیگر شدند . بغداد ، دمشق ، قاهره مراکز بزرگ فرهنگ عربی ( اسلامی ) شدند ، و بر اثر جهش پر نیرویی که از تمدن جدید به وجود آمده‌ بود ساختمانهای زیبای بسیاری در آنها به پا گردید . . . هر چند ایران‌ شبیه اعراب نشد و در ملیت عربی تحلیل نرفت ، تمدن عرب ( اسلام ) تأثیر فوق‌العاده در آن داشت و اسلام در ایران هم مانند هند یک حیات تازه برای‌ فعالیت هنری ایجاد کرد . هنر و فرهنگ عربی ( اسلامی ) هم تحت نفوذ و تاثیر ایران واقع شد [٢] .
چنانکه می‌دانیم ، برخی کتب ایرانی در دوره خلفای اموی و عباسی ترجمه‌ شد ، هر چند این کتب با کتبی که از سایر منابع ترجمه شد قابل مقایسه‌ نبود ، در عین حال می‌توان آن را از نوع کمک تمدن ایرانی به تمدن اسلامی‌ به شمار آورد . ما در آینده درباب ترجمه‌های ایرانی بحث مختصری خواهیم‌ کرد .
مسلمین نظامات اداری خود را از ایران اقتباس کردند ، دفاتر و دواوین‌ دستگاه خلافت به سبک دفاتر و دواوین قدیمی ایران تنظیم می‌شد و احیانا زبان اداری و دفتری