می‌بایست مشمول قانون مالیات باشند مستثنی بودند . انوشیروان که در وضع‌ مالیاتها تجدید نظر کرد و اصلاحاتی نمود باز هم " بزرگان ، نجبا ، سربازان ، روحانیون ، دبیران و سایر خدمتگزاران دولت را مستثنی کرد " [١] .
بدیهی است که این تبعیضها و استثناها روح طبقه مالیات پرداز را ناراضی و عاصی می‌گردانید .
از برخی جریانات تاریخی آن عصر کم و بیش می‌توان به اخلاق عامه مردم پی‌ برد .
کامل ابن اثیر می‌نویسد : هنگامی که رستم فرخ زاد در سرزمین بین النهرین به مقابله سپاه اسلام‌ می‌رفت با عربی برخورد کرد . عرب ضمن گفت و شنود با رستم اظهار یقین‌ کرد که ایرانیان شکست می‌خورند . رستم به طنز گفت : پس ما باید بدانیم‌ که از هم اکنون در اختیار شما هستیم . عرب گفت : این اعمال فاسد شماست‌ که چنین سرنوشتی برای شما معین کرده است ، رستم از گفت و شنود با عرب‌ ناراحت شد و دستور داد گردن او را بزنند . رستم با سپاهیانش به " برس‌ " رسیدند و منزل کردند ، سپاهیان رستم ریختند میان مردم و اموال شان را تاراج کردند ، به زنان دست درازی کردند ، شراب خوردند و مست کردند و عربده کشیدند ، ناله و فریاد مردم بلند شد ، شکایت سربازان را پیش رستم‌ بردند . رستم خطابه‌ای القا کرده ، به سپاهیان گفت : مردم ایران ! اکنون‌ می‌فهمم که آن عرب راست گفت که اعمال زشت ما سرنوشت شومی برای ما تعیین کرده است . من اکنون یقین کردم که عرب بر ما پیروز خواهد شد ، زیرا اخلاق و روش آنها از ما بسی بهتر است . همانا خداوند در گذشته‌

[١] ایران در زمان ساسانیان ، صفحه . ٣٩٠