سایر ملل پیشی نداشته باشند ، پایین تر هم نیستند ما برای دوری جستن از اطاله سخن ، از نقل پاره‌ای مشخصات اعم از خوب یا بد که گفته شده است‌ از خصایص روح ایرانی است خودداری میکنیم .
در روایات اسلامی خلق و روحیه ایرانی مورد ستایش قرار گرفته است‌ مخصوصا از دو جهت : بی تعصبی و آزاد فکری ، و دیگر دانش دوستی .
در آیه کریمه قرآن آمده است : " « و لو نزلناه علی بعض الاعجمین‌ فقراه علیهم ما کانوا به مؤمنین »" یعنی اگر قرآن را بر فردی از عجم فرو می‌فرستادیم اینان ( اعراب ) هرگز ایمان نمی‌آوردند . امام صادق علیه السلام فرمود آری اگر قرآن بر عجم نازل‌ شده بود ، عرب به آن ایمان نمی‌آورد ولی بر عرب نازل گشت و عجم ایمان‌ آورد ، و این فضیلت عجم است [١] .
ایضا امام صادق فرمود آن کس که اسلام را از روی رغبت و میل پذیرفته‌ است بهتر است از آنکه اسلام را از روی ترس پذیرفته است . منافقان عرب‌ از روی ترس اسلام را پذیرفته‌اند و ایمانشان حقیقی نیست . اما ایرانیان‌ به میل و رغبت خود اسلام را پذیرفته‌اند [٢] .
عبدالله بن عمر از رسول اکرم نقل کرده است که فرمود : در عالم رؤیا گوسفندانی سیاه دیدم که گروه انبوهی گوسفند سفید داخل آنها شدند . مردم‌ از آن حضرت پرسیدند : یا رسول الله این خواب را چه تعبیر فرمودید ؟ فرموده تعبیر این خواب این است که عجم در دین شما و هم در نسب و خون‌ شما شریک خواهد شد

[١] تفسیر صافی ، ذیل همین آیه ، و سفینه البحار ، ماده " عجم " نقل از تفسیر علی ابن ابراهیم قمی . البته کلمه اعجم که در قرآن آمده‌ است شامل مطلق غیر عرب است اعم از ایرانی و غیر ایرانی ، ولی ظاهرا منظور از کلمه عجم که در حدیث آمده است خصوص ایرانیان است ، و به هر حال شامل ایرانیان هم هست . [٢] سفینه البحار ، ماده " عجم " .