و هر چیز مضر را به خاطر اینکه از شرش مامون بماند می‌پرستیده است ، بشر قبل از اینکه به مسئله خیر و شر به صورت فلسفی توجه پیدا کند ، یعنی قبل‌ از آنکه هر موجودی را ممزوجی از دو عنصر خیر و شر و نور و ظلمت بداند ، آتش را می‌پرستیده است . در آن ادوار فقط اشیاء را به دو دسته مهم تقسیم‌ می‌کرده است ، یک دسته را خوب و دسته دیگر را بد می‌دانسته است و احیانا برای هر نوع از این انواع خدایی قائل بوده و آن خدا را خوب یا بد می‌دانسته است ، و اما اینکه در هر موجودی دو عنصر تشخیص دهد و هر مرکبی‌ را ممزوجی از ضدین بداند مربوط است به دوره‌هایی که فکر بشر تکامل بیشتری‌ یافته بوده است . به هر حال قدر مسلم این است که تقدیس و تعظیم آتش‌ در میان آریائیان سابقه زیادی دارد و از هر عنصر دیگر بیشتر مورد توجه‌ بوده است .
آقای دکتر معین می‌گوید ؟ قطع نظر از اوستا و به ویژه گاتها که قدمت آنرا از هزار و صد تا هفتصد پیش از مسیح نوشته‌اند ، در جزء آثار قدیم ایران ، در اسحق آوند جنوب‌ بهستان ( بیستون ) نقشی از زمان مادها مانده که قدمت آن به قرن هشتم‌ پیش از مسیح می‌رسد ، اکنون این نقش موسوم است به " دکان داود " و آن‌ گوری است که در بدنه کوه تراشیده شده و تصویر آن عبارت است از یک‌ ایرانی که در برابر آتش ایستاده است . گیرشمن گوید : ما سه معبد از عهد هخامنشی می‌شناسیم یکی در " پاسارگاد " که به امر کورش ساخته شده ، دیگری در نقش رستم در جبهه مقبره داریوش که شاید به دستور خود او بنا شده و سومین در شوش که ظاهرا متعلق به زمان اردشیر دوم است [١] .
مطلبی که قابل توجه است این است که عکس العمل زردشت در مقابل این‌ عمل چه بوده است ؟ آیا زردشت این کار را نهی کرده و بار دیگر بعد از او رواج یافته و عملا

[١] مزدیسینا و ادب پارسی ، صفحه . ٢٧٨