خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١١
بوده است از عصارهای مست کننده از یک گیاه خاص که به درستی معلوم
نیست چه نوع گیاهی بوده است ، و آریاییان قدیم در مراسم پرستش از آن
استفاده میکردهاند .
آقای دکتر معین میگوید :
در نظر او ( آریایی ) . . . فدیهها در حکم ضیافتهائی است که برای
مهمانان عالیمقام و عزیز تهیه میکنند ، خدایان دوستانه دعوت دوستان خود
را میپذیرند ، همانطور که انسان از غذا قوت میگیرد آنان نیز به واسطه
این ضیافتها قوی میشوند . مخصوصا این اثر در شیره گیاه مقدس " سومه "
یا " هومه " که روح را فرح میبخشد موجود است . . . این گیاه کوهستانی
( سومه ) دارای ساقه نرم و پر الیاف است و شیرهای سپید به رنگ شیر
دارد و آن را در کتب طبی ( هوم المجوس ) گویند . . . عصاره این گیاه را
میجوشانند به حدی که دارای رنگ شود . استعمال این مایع در موقع قربانی
یکی از کهنترین و بهترین ( ! ) رسمهای عبادت آریایی است . این نوشابه
را روی آتش میریختند ، الکلی که در آن موجود بود سبب اشتعال آتش
میگردید . روحانیان نیز در موقع اجرای مراسم عبادت به قدر کفایت از آن
مینوشیدند ، این نوشابه نه تنها مقدس و گرامی بود بلکه از غرائب
معتقدات آریایی این است که برای این گیاه درجه خدایی قائل بودند [١]
.
زردشت این خرافه را منسوخ ساخت ولی بار دیگر این خرافه در دوره
ساسانی احیا شد و جزء سنن زردشتی قرار گرفت . میگویند در اوستای ساسانی
در " هوم یشت " ( یسنای ١٠ بند ٨ ) چنین آمده است :
آری همه میهای دیگر را خشم خونین سلاح در پی است ،
[١] مزدیسنا و ادب پارسی ، ص ٤٩ - . ٥٠