خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٩
کرد ، و البته انحطاط و زوال بودایی از ایران تدریجی بوده است .
در کتاب تمدن ایرانی مینویسد :
آبادی و اهمیت ابنیه مذهبی بامیان ( ناحیهای از افغانستان نزدیک کابل
) در قرن هفتم ( میلادی ) به قلم هیون تسانگ برای ما نقل شده است .
راهبی از اهل کره ، در قرون بعد از آنجا گذشته و نقل میکند که پادشاه آن
محل یک ایرانی پیرو مذهب بودا بوده است و قشون نیرومندی در اختیار
دارد ولی کمی بعد در قرن سوم هجری یعقوب لیث صفاری آن ناحیه را متصرف
شد [١] .
اوضاع و احوال نشان میدهد : دین بودا که از مشرق ایران یعنی هندوستان
آمده و در ایران نفوذ کرده بود تدریجا پیشروی میکرد ، همچنانکه مذهب
مسیح که از غرب ایران و بین النهرین آمده بود در حال پیشروی بود ، دین
بودا به طرف غرب پیش میرفت و دین مسیح به طرف شرق ، و البته دولت
شاهنشاهی ایران که دین زردشتی را دین رسمی قرار داده و از آن حمایت
میکرد و به روحانیون زردشتی قدرت فوق العاده داده بود ، مانع پیشروی این
دو دین بود و تا حدود زیادی نمیگذاشت این دو دین پیشروی کنند ، قبلا
کتیبه موبد کریتر را نقل کردیم که صریحا نوشته است :
عدهای از مبلغان مذاهب خارجی را که ماندن آنها در ایران صلاح نبود از
این کشور بیرون کردند مانند یهودیها . " سمناها " ( شمنها ) یا رهبانان
بودایی ، برهماییها ، ناصریها ، مسیحیان . . .
ولی آنچیزی که به فعالیت بودایی در ایران خاتمه داد و مسیحیت را در
اقلیت ناچیزی قرار داد ، جلو پیشروی بودایی را به سمت غرب و جلو
پیشرفت مسیحیت را به سمت شرق گرفت که هنوز هم کشیشان و مستشرقان
کشیش مسلک آه حسرت آن
[١] صفحه . ٤٠٧