به وجود آورد که تمام دنیای اسلام را به هم مربوط ساخت و عامل مهمی در خلق هر نوع اثر هنری گردید ، تباین در هنر دینی و غیر دینی آنطور که‌ دنیای غرب می‌شناسد در اینجا به کلی از بین رفته است . البته عبادتگاهها به علت احتیاجات عملی ، شکل معماری خاصی پیدا کرده اند ولی تزیین آنها درست مطابق قواعدی بوده که در مورد ابنیه غیر دینی هم رعایت شده است [١] .
ایضا می‌گوید : آنچه در اینجا کمال اهمیت را دارد اینست که با وجود برخوردهای شدید سیاسی در قرون وسطی ، بین تمام کشورهای اسلامی روابطی وجود داشت که نه‌ تنها معاملات تجاری را رونق می‌داد ، بلکه امکان توسعه و تبادل پیشرفتهای‌ فرهنگی را نیز میسر می‌ساخت . سفرنامه‌های جهانگردان و جغرافیدانان بزرگ‌ عرب حاکی از آن است که چگونه مردم یک کشور از مزایای کشورهای دیگر مطلع بوده اند . بنابراین جای هیچگونه تعجبی نیست اگر می‌بینیم که‌ کشفیات تکنیکی جدید و پیشرفتهای هنری با سرعت به همه جا راه پیدا کند .
هر کس در مکتب جهان بینی غربی تعلیم دیده است باید پیش خود مجسم کند که در دنیای اسلام شرائط اولیه دیگری حکمفرما بود و این شرائط بیش از هر چیز در خلق آثار هنری مؤثر بود [٢] .
آنچه این دانشمند می‌گوید اگر چه مخصوص ایران نیست ، و شامل تمام‌ قلمرو اسلامی می شود ولی به هر حال شامل ایران هم هست نکته جالب در بیان‌ این دانشمند اینست که می‌گوید مسلمانان از نژادهای مختلف بر روی‌ اختلافات

[١] هنر اسلامی ، ترجمه مهندس هوشنگ طاهری ، صفحه . ٦ [٢] همان کتاب ، صفحه . ٨