به آن اشارت دارد هر نوع احیاء معرفت را در این سرزمین غیر ممکن کرد . در چنین دنیائی که اسیر تعصبات دینی و قومی بود اسلام نفخه تازه‌ای دمید ، چنانکه با ایجاد دارالاسلام که مرکز واقعی آن قرآن بود نه شام و نه عراق‌ تعصبات قومی و نژادی را با یک نوع جهان وطنی چاره کرد ، در مقابل‌ تعصبات دینی نصاری و مجوس ، تسامح و تعاهد با اهل کتاب را توصیه کرد و علاقه به علم و حیات را . و ثمره این درخت شگرف ، که نه شرقی بود و نه‌ غربی ، بعد از بسط فتوحات اسلامی حاصل شد . از نظر آقای دکتر زرین کوب ، اسلام به دنیایی پا گذاشت که در حال رکود و جمود بود ، اسلام با تعلیمات مبنی بر جستجوی علم و ترک تعصبات قومی و مذهبی و اعلام امکان همزیستی با اهل کتاب غلها و زنجیرهایی که به تعبیر خود قرآن به دست و پا و گردن مردم جهان آن روز بسته شده بود پاره کرد و زمینه رشد یک تمدن عظیم و وسیع را فراهم ساخت . پروفسور ارنست کونل آلمانی ، استاد هنر اسلامی در دانشگاه برلین ، در سالهای ١٩٦٤ - ١٩٣٥ در مقدمه کتاب هنر اسلامی می‌گوید . اشتراک در معتقدات دینی در اینجا تأثیری قویتر از آنچه در دنیای‌ مسیحیت وجود دارد بر فعالیتهای فرهنگی ملل مختلف داشته است . اشتراک‌ در مذهب باعث شده تا بر روی اختلافات نژادی و سنن باستانی ملتها " پل‌ " بسته و از فراز آن نه تنها علائق معنوی بلکه حتی آداب و رسوم کشورهای‌ گوناگون را به طرز حیرت انگیزی در جهت روشن و مشخصی هدایت نماید ، چیزی که بیش از همه در این فعل و انفعال جهت ایجاد وحدت و پاسخ به‌ جمیع مسائل زندگی قاطعیت داشت ، قرآن بود . انتشار قرآن به زبان اصلی و فرمانروایی مطلق خط عربی ، پیوندی