و سامانیان که همه از نژاد ایرانی خالص بوده‌اند در راه پیشبرد زبان‌ فارسی کوشش نمی کردند و حال آنکه غزنویان که از نژاد غیر ایرانی بودند وسیله احیاء زبان فارسی گشتند . مستر فرای در صفحه ٤٠٣ کتاب میراث باستانی ایران می‌گوید : می‌دانیم که طاهریان هوا خواه به کاربردن زبان عربی در دربارشان در نشاپور بودند و بازپسین ایشان به داشتن شیوه عربی دلپسندی نام آور گشته‌ بود . قبلا سخن همین مستشرق را درباره رو آوردن دیلمیان به زبان عربی نقل‌ کردیم . سامانیان چنانکه گفته اند از نسل بهرام چوبین سپهسالار معروف دوره‌ ساسانی بوده اند . این سلسله از سلاطین ، از مسلمانترین و هم دادگسترترین‌ سلاطین ایران بشمار می‌روند ، نسبت به اسلام و شعایر اسلامی نهایت علاقه‌ مندی را داشته اند . در مقدمه پر مغز کتاب " احادیث مثنوی " ضمن تشریح نفوذ تدریجی‌ احادیث نبوی در همه شؤون علمی و ادبی جهان اسلام ، به نقل از " و انساب‌ سمعانی " می‌گوید : و بسیاری از امرا و وزراء که مشوق شعرا و حامی کتاب و نویسندگان بودند خود از رواش حدیث به شمار می‌رفتند ، چنانکه از امرا و شهریاران سامانی‌ امیر احمد بن اسد بن سامان ( متوفی ٢٥٠ ) و فرزندان وی ابو ابراهیم‌ اسماعیل بن احمد ( متوفی در ماه صفر ٢٩٥ ) و ابوالحسن نصر بن احمد ( متوفی در جمادی الاخر ٢٧٩ ) و ابو یعقوب اسحق بن احمد ( متوفی ٢١ صفر ٣٠١ ) در طبقات رواش ذکر شده اند و ابوالفضل محمد بن عبیدالله بلعمی وزیر مشهور سامانیان ( متوفی دهم صفر ٣١٩ ) روایت حدیث می‌کرده است و امیر ابراهیم بن ابی عمران سیمجور و پسر او ابوالحسن ناصرالدوله محمد بن‌ ابراهیم از اکابر امرای سامانی