خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٦
به عقیده من خود تازیان در گسترش زبان فارسی در مشرق یاری کرده اند و
این خود موجب بر افتادن زبان سعدی و لهجه های دیگر آن سرزمین شد .
در ریحانة الادب مینویسد : در سال صد و هفتاد هجری که مأمون به خراسان
رفت و هر یک از افاضل نواحی به وسیله خدمتی و مدحتی تقرب میجسته اند ،
ابوالعباس مروزی نیز که در سخنوری به هر دو زبان تازی و دری مهارتی بی
نهایت داشت مدحت ملمعی مخلوط از کلمات فارسی و عربی نظم و در حضور
مأمون انشاء کرد و بس پسنده طبع شد و به انعام هزار دینار ( هزار اشرفی
طلای هیجده نخودی ) به طور استمرار قرین افتخار گردید . از آن پس فارسی
زبانان بدان شیوه رغبت کردند و طریقه نظم فارسی را که بعد از غلبه عرب
متروک بوده مسلوک داشتند .
از ابیات قصیده او در مدح مأمون :
ای رسانیده به دولت فرق خود بر فرقدین گسترانیده به فضل وجود بر
عالم یدین
مر خلافت را تو شایسته ، چو مردم دیده را دین یزدان را تو بایسته ،
چو رخ را هر دو عین
کس بدینمنوال پیش از من چنین شعری نگفت مر زبان پارسی را هست با
این نوع بین
لیک از آن گفتم من این مدحت تو را تا این لغت گیرد از مدح و ثنای
حضرت تو زیب و زین
[١]
از طرف دیگر در طول تاریخ ، بسیاری از ایرانیان ایرانی نژاد مسلمان را
میبینیم که چندان رغبتی به زبان فارسی نشان نمیدادند ، مثلا طاهریان و
دیالمه
[١] ریحانة الادب ، چاپ سوم ، جلد هفتم ، صفحه . ١٨١