خود را احیاء کنند ولی نکردند ، بلکه بیشتر به آن پشت کردند و به اسلام‌ رو آوردند ، چرا چون آنها اسلام را با عقل و اندیشه و خواسته های فطری خود سازگار می‌دیدند . هیچگاه خیال تجدید آیین و رسومی را که سالها موجب‌ عذاب روحی آنان بود در سر نمی پروراندند و این سنتی است که طبق شهادت‌ تاریخ در طول این چهارده قرنی که اسلام به ایران آمده است همچنان باقی و پا برجاست ، و اگر ملاحظه می‌کنید که افراد معدود معلوم الهویه‌ای در این‌ روزگار و احیانا زمانهای گذشته سخن از تجدید آیین و رسوم قدیم به میان‌ آورده اند ، نباید آنها را به حساب ملت ایران آورد [١] چه ایرانیان‌ همان طور که پس از این نیز مفصلا شرح خواهیم داد بارها نشان داده اند که‌ از خود اعراب ، اسلام را با روحیات خود سازگارتر دانسته اند و دلیل آن ، اینهمه خدمات صادقانه ای است که آنان در طول این چهارده قرن به اسلام و قرآن نموده اند خدماتی که با اخلاص و ایمان عجیبی همراه بوده است و ما به یاری خدا در صفحات آینده شرح نسبتا جامعی پیرامون برخی از خدمات‌ ارزنده آنان خواهیم داد تا همگان بدانند که ملت ایران چگونه با جان و دل‌ آیین مسلمانی را پذیرفته و آنرا موافق با عقل و اندیشه و تنها پاسخگوی‌ خواسته های وجدانی خود دانسته است و همین حقیقت است که ما را به یاد فرمایش پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می‌اندازد که فرمود : " بخدا قسم من روزی را می‌بینم که همین

[١] خوشبختانه از آغاز اسلام تاکنون هر وقت کسانی به بهانه تجدید آیین و رسوم کهن ایران سر و صدایی به پا کرده‌اند ، با عکس العمل شدید ملت ایران روبرو گردیده اند به طوری که بها فریدها و سنبادها و بابک‌ها و مازیارها به دست کسانی چون ابو مسلم و افشین ایرانی و سربازهای بی‌ شمار همین کشور تار و مار شدند . ولی معلوم نیست چرا نغمه سازان استعمار اینهمه سرکوب کنندگان نهضتهای ضد اسلامی را نادیده می‌گیرند ، و تنها کسانی چون بابک را به حساب ملت ایران می‌آورند ، همان بابکی که وقتی‌ می‌خواست به ارمنستان فرار کند به او گفته شد هر جا بروی خانه خودت‌ می‌باشد ، چه تو زنها و دخترهای بی شماری را آبستن کرده ای و از بسیاری از آنان بچه داری . ( کامل ابن اثیر ) .