يعنى دنياى ناپايدار شما فريفته خود ساخت و بسبب آن از اهوال قيامت غافل شده آمال بى‌اعتبار در دل گرفتيد حَتَّى جاءَ أَمْرُ اللَّهِ‌ تا وقتى كه بيامد حكم خداى بقبض روح شما يا بتعذيب شما بنار يا امر خدا بنصرت نبى و غلبه دين وى بر ساير اديان‌ وَ غَرَّكُمْ بِاللَّهِ‌ و فريب داد شما را بخداى يعنى بآنكه خداى حليم و كريم است و عذاب شما نكند و شما را فرو گذارد الْغَرُورُ شيطان فريبنده انس روايت كند كه روزى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله باصحاب وعظ ميفرمود در اثناى آن خطها بر زمين كشيد و بعد از آن يك خط ديگر بر سر آن خطها كشيد گفت ميدانيد كه اين چيست گفتند نه يا رسول اللَّه فرمود كه اين خطها مثل آرزوهاى فرزند آدم است و اين يك خط ديگر مرگ است كه برايشان واقع خواهد شد و همه آمال و امانى ايشان را باطل سازد چنان كه حق سبحانه فرمود كه‌ حَتَّى جاءَ أَمْرُ اللَّهِ وَ غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ فَالْيَوْمَ‌ پس امروز لا يُؤْخَذُ فرا گرفته نشود مِنْكُمْ‌ از شما اى منافقان‌ فِدْيَةٌ چيزى كه فداى خود كنيد تا از عذاب برهيد وَ لا مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا و نه از كسانى كه نگرويده‌اند ظاهرا و باطنا مَأْواكُمُ النَّارُ جاى شما و ايشان آتش دوزخ است‌ هِيَ‌ اين آتش‌ مَوْلاكُمْ‌ سزاوارتر است شما را وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ و بد بازگشتى است آتش صاحب كشاف آورده كه مولى بمعنى محريست يعنى مكانى كه در حق او گويند كه احرى و اوليست از مكان ديگر و مثل اين است هو مئنة للكرم اى فى مكان يقول القائل فيه انه لكريم و گويند كه بمعنى ناصر است يعنى آتش يارى‌دهنده شما است نه غير آن مراد نفى ناصر است مر ايشان را در نشأة آخرت و از اين قبيل است قولهم اصيب فلان بكذا فاستفسر الجزع و منه قوله تعالى‌ يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ‌ نزد بعضى ديگر بمعنى تولى است يعنى آتش متولى ايشانست مالك امر ايشان هم چنان كه ايشان متولى اعمال اهل نار بودند و مالك امر ايشان آورده‌اند كه مؤمنان در مكه با وجود فقر و فاقه بحدى تمام قواعد طاعت را تمهيد ميكردند و بعد از آنكه از مكه بمدينه هجرت كردند مال بسيار بدست ايشان در آمد و نعمت برايشان فراخ شد مشغول بآن گشته آثار فتور و قصور در وظايف طاعات و عبادات ايشان ظاهر گشت اين آيه آمد كه‌ أَ لَمْ يَأْنِ‌ اين مشتق است از انى الامر يانى اذا جاء اناه اى وقته يعنى آيا وقت نيامد لِلَّذِينَ آمَنُوا مر آنان را كه گرويده‌اند أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ‌ آنكه بترسد و نرم شود دلهاى ايشان‌ لِذِكْرِ اللَّهِ‌ براى ياد كردن خدا يعنى براى آنچه خدا را بآن ياد