واقع شده و امر مقتضى وجوبست و مرويست كه اول سوره كه فرود آمد و در او سجده بود اين سوره است و اينسجده دوازدهم است از سجدات قرآنى و در فتوحات مكى اين سجده را سجده عبوديت گفته چه امر بمسكنت و مذلت مقترن است بوى و جز سالكان طريق عبادت و عبوديت بسر منزل اينسجده نرسند.

سورة القمر

مكى و پنجاه و پنج آيتست باجماع علما ابى بن كعب از رسول (ص) روايت كرده كه هر كه قرائت اين سوره نمايد غبا يعنى روزى خواند و روزى نخواند در روز قيامت كه مبعوث شود روى او بصورت قمر باشد در شب بدر و هر كه هر شب بخواند افضل از همه كس باشد و روى او در قيامت روشن‌تر از همه رويها باشد يزيد بن خليفه از ابى عبد اللَّه (ع) روايت كرده هر كه اين سوره را تلاوت كند حقتعالى او را از قبر بيرون اورد و بر ناقه‌هاى بهشتش سوار كند و ببهشت عدن رساند پوشيده نماند كه چون خداى تعالى ختم سوره مذكور كرد بذكر ازوف آزفه يعنى اقتراب قيامت اين سوره را نيز بمثل آن افتتاح كرده فرمود كه‌

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ آورده‌اند كه كفار قريش از حضرت رسالت (ص) طلب معجزه كردند آن حضرت ماه را بدو نيم كرد و بر وجهى كه كوه حرا را در ميان فلقتين قمر بديدند در تبيان از ابن عباس و ابن مسعود نقلكرده كه شق القمر دو بار در مكه واقع شده و بعد از آن حق سبحانه اين آيه فرستاد كه‌ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ يعنى نزديك آمد ساعت قيامت‌ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ و شكافته شد ماه تسميه قيامت به ساعة باعتبار آن است كه در امتداد يك ساعت قايم شود و انشقاق قمر از علامات قرب انست و اين مضمون در كتب سالفه نيز واقع شده و مرويست كه حذيفه در مداين خطبه خواند و بعد از آن گفت كه الا ان الساعة قد اقتربت و ان القمر قد انشق على عهد نبيكم و نزد بعضى مراد بشق قمر در روز قيامتست و ايراد آن بصورت ماضى بجهة تحقق وقوع انست و اين قوليست بغايت ضعيف چه شهرت وقوع شق القمر از ان حضرت كضوء الشمس فى وسط السماء است و اصحاب سيد مختار و تابعين اخيار اخبار بآن نموده‌اند چون عبد اللَّه مسعود و انس بن مالك و حذيفه يمانى و ابن عباس و جبير بن مطعم و عبد اللَّه بن عمرو جمهور اهل تفسير و نيز در نقلى صحيح آمده كه ابو جهل لعين و يهودى ديگر شبى‌