است پس آيه دال باشد بر اشتراط قيام در خطبه و عدم جواز قعود در حال اختيار و اين قول شافعيست و اصحاب ما و ابو حنيفه قيام را واجب نمى‌داند و قول اول صحيح است بجهت دلالت آيه بر آن و بجهت روايت جابر بن سمره كه‌

ما رايت رسول اللَّه خطب الا و هو قايم فمن حدتك انه خطب و هو جالس مكذبه‌

و از ابن مسعود پرسيدند كه پيغمبر (ص) ايستاده خطبه مى‌خواند گفت آيه‌ وَ تَرَكُوكَ قائِماً نخوانده كه دلالت صريح دارد بر قيام آن حضرت در خطبه و معوية ابن وهب از صادق (ع) روايت كرده كه اول كسى كه خطبه نشسته خواند معويه بود كه بجهت درد زانو از مردمان اذن گرفته بنشست و خطبه را بخواند بعد از آن آن حضرت فرمود كه پيغمبر (ص) دو خطبه ميخواند و در ميان خطبتين مينشست تا بينهما فاصله باشد و در آن جلوس سخن نميكرد و بنا بر آنكه قيام در نماز باشد ممكن است كه بآن استدلال توان كرد بر آنكه جماعت شرط جمعه است در ابتداء نماز نه استدامت آن تا آخر نماز پس اگر بعد از عقد نيت نماز و تحريمه ما مؤمنين بروند نماز امام باطل نشود و اين احد اقوال شافعيست و موافق مذهب ما و ابو حنيفه گفته كه اگر انفضاض جماعت بعد از اتمام يك ركعت باشد امام نماز جمعه را تمام كند و الا بظهر نقل كند و قول اول حقست بجهت انعقاد صلوة در ابتدا پس اتمام آن واجب باشد بسبب تحقق شرط وجوب و انتفاى اشتراط استدامت و ديگر آنكه انتقال آن بظهر موجب ابطال جمعه است كه منافى آيه‌ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ‌ است و بعد از مذمت اهل اسلام بانفضاض از نزد سيد انام ترغيب ايشان مى نمايد بثبات قدم در طاعت و عبادت كه مثمر دخولست در دار السّلام بقوله‌ قُلْ ما عِنْدَ اللَّهِ‌ بگو اى محمد كه آنچه در نزد خدا از ثواب نماز جمعه و استماع خطبه و لزوم مجلس پيغمبر (ص) خَيْرٌ بهتر است و سودمندتر مِنَ اللَّهْوِ از استماع طبل‌ وَ مِنَ التِّجارَةِ و از نفع تجارت چه فوايد مثوبات محقق و مخلد است و منافع معاملات متوهم و فانى تقديم تجارت بر لهو در اول بجهت ترقيست در ذم زيرا كه معنى آن اينست كه ايشان متوجه تجارت ميشوند كه محتاج اليه ايشانست و اين مذمومست در وقت نماز و ابلغ از آن در ذم آنست كه در اينوقت توجه مى‌نمايند بلهو كه هيچ فايده بر آن مترتب نميشود و تأخير آن در اينجا بجهت ترقيست در خيريت و حقيقت معنى آنست كه آنچه در نزد خداست بهتر است شما را از لهو بلكه بهتر است از تجارتى كه بآن منتفع ميشويد و از آن فايده ميگيريد وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ‌ و خداى بهترين روزى دهندگانست پس روزى شما بشما خواهد رسانيد اگر چه بجهت مشغول شدن شما باستماع خطبه و بنماز جمعه در طلب روزى نرويد و چون حال بر اين منوالست پس توكل بر او