اگر شبهه دارى در آنچه بآن اخبار كرده شدى از عدم تفاوت در خلق سماوات پس نيك نظر كن در آن و معاينه ببين‌ ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ پس باز گردان ديده را يعنى برجعت اولى قناعت مكن بلكه ديگرباره باز گردان ديده را كَرَّتَيْنِ‌ دو بار باز گردانيدنى يعنى رجعتى بعد از رجعتى مراد به تثنيه تكرير و تكثير است هم چنان كه در لبيك و سعديك يعنى اگر بيك نگريستن معلوم نكردى عدم تفاوت او را متعاقب يكديگر تكرار نگريستن كن و پيوسته در طلب آن نگاه كن و چون بسيار نگاه كنى و نظر خود را تكرار سازى‌ يَنْقَلِبْ‌ بازگردد إِلَيْكَ الْبَصَرُ بسوى تو چشم تو خاسِئاً در حالتى كه دور باشد از يافتن آنچه مطلوب تست از رؤيت عيب و خلل‌ وَ هُوَ حَسِيرٌ و او مانده باشد از رؤيت بسبب طول معاوده و كثرت مراجعت مراد آنست كه چشم هر چند نگاه خواهد كرد هيچ عيبى و نقصى در آن نخواهد يافت تا آنكه كلال پيدا كند و از نگريستن باز ماند وَ لَقَدْ زَيَّنَّا و بتحقيق كه بياراستيم بزينت تمام‌ السَّماءَ الدُّنْيا آسمان نزديكتر را يعنى آسمانى كه اقربست بزمين آرايش داريم‌ بِمَصابِيحَ‌ بچراغ ها يعنى ستارگان كه بمثابه چراغ درخشانند در شب تنكير مصابيح بجهة تعظيم است و اين كلام نافى آن نميشود كه بعضى كواكب مركوز باشند در آسمانهاى ديگر كه بر بالاى آسمان دنيايند زيرا كه تزيين باظهار آنها است و آسمان دنيا مانع آنها نيست‌ وَ جَعَلْناها و گردانيديم ستارگان را رُجُوماً لِلشَّياطِينِ‌ رانندگان مر ديوان را وقتى كه بجهت استراق كلمات فرشتگان قصد آسمان كنند و خواهند كه دزديده گوش بسخن ايشان دادند مراد آنست كه گردانيديم مصابيح را فايده ديگر براى شما كه آن رجم اعداى شماست بانقضاض شهب منفصله از آن چنان كه شعله آتش را آتش جدا كنند يا از نور وى اقتباس كنند و آتش بجاى خود باشد چه كواكب مركوزند در سماوات و از آن زايل نميشوند مگر نزد وقوع قيامت كه منتشر شوند لقوله تعالى‌ وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ‌ و گويند كه معنى آنست كه گردانيديم مصابيح را رجوم و ظنون شياطين انس كه منجمانند يعنى اين ستارگان موجب ظنون و گمانهاى بغيب‌اند كه منجمان از حركات و اوضاع آنها گمان برند و از گمان و ظنون خود ديگران را از آن خبر دهند و رجوم جمع رجمست كه مصدر است و در اين مقام بمعنى ما يرجم به است و بنا بر معنى ثانى اين كلام از قبيل كريمه‌ وَ يَقُولُونَ خَمْسَةٌ سادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْماً بِالْغَيْبِ‌ است و در كشاف از قتاده نقل كرده كه خلق اللَّه النجوم الثلث زينه للسماء و رجوما للشياطين و تهتدون بها فى ظلمات البر و البحر فمن تاول فيها غير ذلك فقد تكلف ما لا علم له به يعنى حق سبحانه ستارگان را براى سه چيز خلق فرمود زينت آسمان و رجم ديوان‌