تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١١٩ - سوره الرحمن(٥٥) آيات ٢٠ تا ٢٩
است سلام اللَّه عليهما كه يكى درياى علمست و ديگرى درياى حلم يكى درياى شجاعتست و ديگرى درياى سخاوت و يكى درياى وفا است و دوم درياى حيا و يكى درياى طهارت و ديگرى درياى عصمت است و برزخ ميان ايشان حضرت رسالت (ص) و لؤلؤ و مرجان كه از آن دو دريا بيرون مىآيند حسن و حسيناند صلوات اللَّه عليهما و نيز در تفسير طبرسى از سلمان فارسى و سعيد بن جبير و سفيان ثورى روايت كرده كه بحرين على و فاطمهاند بلا شبهه و بَيْنَهُما بَرْزَخٌ محمد (ص) است و يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ حسن و حسين و نسبت بحرين به ايشان بجهة سعت فضل و كثرت خير ايشانست چه بحر بجهة اتساع مسمى باين اسم شده و لهذا حضرت رسالت (ص) در تعريف فرسى كه بر آن سوار بوده فرموده
و جدته بحرا يعنى كثير المعانى الحميدة
و نيز سعيد بن جبير از ابن عباس روايت كرده كه مراد از مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ علاقه زوجيتست كه در ميان على بن ابى طالب و فاطمه است عليهما السلم و از برزخ محبت و مودت است كه در ميان ايشان واقعست كه هرگز منقطع نخواهد شد و از خروج لؤلؤ و مرجان از ايشان تولد حسن و حسين است (ع) و در روايت محمد بن جبله از ابى الجارود و زياد بن المنذر مذكور است كه از ضحاك سؤال كردند كه مراد از مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ چيست فرمود كه مراد از بحرين على بن ابى طالب و فاطمه است و از برزخ حضرت محمد (ص) و از لؤلؤ و مرجان حسن و حسيناند و از اين اخبار صحيحه و روايات وثيقه معلوم ميشود كه آل عبا بحار افضال رحمت الهىاند و در اصداف الطاف نامتناهى و سفر نجات دنيوى و اخروى چه بمصابيح هاويه ايشان از ظلمت ضلالت خلاصى حاصل ميشود و بلمعات انوار نامتناهى ايشان از تاريكى آن ظلمت ضلالت بسر منزل فوز و فلاح توان رسيد اعمش كه از طريق اهل سنتست روايت كند كه من از ابى عبد الرحمن اسلمى شنيدم فرمود كه من از ابن مالك شنيدم كه گفت من از حضرت رسالت پناه (ص) شنيدم كه فرمود كه
اذا فقدتم الشمس فاتو القمر فاذا فقدتم القمر فاتوا الزهرة فاذا فقدتم الزهرة فاتوا الفرقدين قيل يا رسول اللَّه ما الشمس قال انا قيل ما القمر قال على قيل ما الزهرة قال فاطمة قيل ما الفرقدان قال الحسن و الحسين
يعنى انس بن مالك ميگويد كه من از پيغمبر (ص) شنيدم كه فرمود كه هر گاه شما آفتاب را نيابيد بايد كه توجه بماه نمائيد و اگر ماه مفقود باشد بزهره اقبال كنيد و اگر زهره را نيابيد بفرقدين متوجه شويد و چون اين حديث بر زبان مبارك آن حضرت جارى شد صحابه گفتند مراد شما از اين آفتاب و ماه و زهره و فرقدين چيست فرمود كه من بمنزله خورشيدم و على بن ابى طالب بمنزله ماه و فاطمه بمنزله زهره و حسن و حسين بمنزله فرقدين و شبهه نيست در اينكه اينحديث حقيقت انجام مشعر است بر آنكه نجات از ظلمات گمراهى موقوفست به اشراقات انوار باهره آن مصابيح هدايت آل عبا و بدون تمسك بانوار ناجيه ايشان