و او را نيفكنند وَ لا يَأْتِينَ بِبُهْتانٍ‌ و نيايند بدروغى كه از روى جهل‌ يَفْتَرِينَهُ‌ بر بافته باشند بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَ أَرْجُلِهِنَ‌ ميان دستها و پايهاى خود در اين كنايت است از فرزندى كه بدروغ بر شوهر خود بندند چه بطن كه ميان هر دو دست است برداشته است ولد را و فرج كه ميان هر دو پايها است از او ولد حاصل گشته مراد آنست كه فرزند حرامزده نيارند و بدروغ اسناد آن بشوهر خود نكنند يا ذكر بين ايديهن و ارجلهن باعتبار آنست كه چون فرزند متولد ميشود مادر او را در دست و پاى خود آورده مى‌پرورد و نزد بعضى مراد قذف محصناتست و اضافه اولاد بازواج و غير آن از اقسام كذب‌ وَ لا يَعْصِينَكَ‌ و عاصى نشوند در تو فِي مَعْرُوفٍ‌ در كردار نيكو كه بايشان امر كنى تسميه آن معروف بجهت آنست كه عقل معترفست بآن بجهت عظم حسن آن و تقييد بمعروف با آنكه رسول امر نميكند مگر بآن تنبيه است بر آنكه جايز نيست طاعت مخلوق در معصيت خالق و مفسران در تعريف تفسير معروف در اين مقام خلاف كرده‌اند بعضى گفته‌اند كه مراد هر چيزيست كه موافق طاعت خدا باشد و نزد بعضى ديگر مراد آنست كه با هيچ مردى غير محرم در خلوت ننشينند و ابن زيد بر اينست كه نوحه نكنند و جامه ندرند و موى نكنند و روى نخراشند و سر بتراشند و سليطه نباشند و شعر نخوانند و با نامحرم سخن نكنند و با ايشان ننشينند و تفسير اول اوليست بجهت عموم و شمول لفظ حاصل كه حق سبحانه ميفرمايد كه اى محمد چون زنان با اين شرايط با تو بيعت كنند فَبايِعْهُنَ‌ پس بيعت كن با ايشان و ضامن ثواب ايشان شو در وفا نمودن باين شروط بخارى در صحيح خود آورده كه زهرى از عروة و عروة از عايشه روايت كرده كه بيعت حضرت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با زنان بسخن بود و دست آن حضرت دست هيچ زن را مس نكرده و قولى آنست كه زنان دست در قدح آب فرو بردند و بعد از آن آن حضرت دست مبارك خود را در آن آب فرو برد و از شعبى منقولست كه بيعت ايشان از وراى ثياب بود به اين وجه كه آن حضرت جامه بر سر دست خود انداخت و با ايشان مبايعه فرمود او بعضى ديگر گفته‌اند كه رسول جامه در ميان خود و آن زنان بينداخت و يك سر آن را در دست خود گرفت و يك سر ديگر زنان در دست گرفتند و بيعت كردند و در روايت ديگر آمده كه اميه خواهر خديجه را فرمود كه تا بيعت از زنان فرا گرفت‌ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ‌ و طلب آمرزش كن براى آن زنان مبايعه از خداى از آنچه كرده‌اند در حالت كفر إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ بتحقيق كه خداى آمرزنده است گناهان كسانى را كه بيعت كنند رَحِيمٌ‌ مهربان برايشان كه توفيق ايمان و توبه داده بزرگى فرمود كه مردم ميگويند كه رحمت‌