شده كه كاشف احوال ايشانست و بجهت آن نفاق ايشان بر پيغمبر و مؤمنان ظاهر شده رسوا خواهند شد هُمُ الْعَدُوُّ ايشان دشمنان كاملند ترا و همه مؤمنانرا فَاحْذَرْهُمْ‌ پس حذر كن از مكر ايشان و بر ظاهر حال ايشان ايمن مباش و ميتواند بود كه جار و مجرور صله يحسبون باشد و مفعول دوم آن اينجمله اسميه باشد و معنى اينكه گمان ميبرند هر صيحه را كه برايشان واقع شود كه آن دشمنانند و بنا بر اين ضمير مرفوع منفصل راجع بكل باشد و ايراد آن در موضع هى باعتبار خبر باشد يا آنكه مضاف در مفعول اول محذوف باشد و تقدير اينكه اهل كل صيحة لكن ترتب فاحذرهم بر آن دالست بر آنكه ضمير راجع بمنافقانست‌ قاتَلَهُمُ اللَّهُ‌ هلاك گرداند خداى ايشان را و لعنت كناد برايشان و ايشان را رسواى دنيا و آخرت گر داناد اين دعا عليهم است و طلب ذات ما كه برايشان لعنت كند و مخزى ايشان باشد يا تعليم است مر مؤمنان را كه باين كلمه ايشان را دعاى بد كنند أَنَّى يُؤْفَكُونَ‌ چگونه برگردانيده مى‌شوند از طريق حق با وجود كثرت دلالات هاديه اين تعجبست از جهل و ضلالت ايشان و گويند كه يؤفكون مشتق است از انك بمعنى كذب يعنى چگونه دروغ ميگويند مرويست كه قبل از نزول اين آيات رسول زيد بن ارقم را طلبيد و گفت اى زيد شايد كه بجهة عداوتى كه با ابن ابى داشته باشى اين سخنان را باو نسبت دهى گفت نه چنين است يا رسول اللَّه فرمود كه شايد آن را از او بخطا شنيده باشى و او نوع ديگر گفته باشد و بر تو مشتبه شده گفت نه يا نبى اللَّه و چون اين آيات نازل شد رسول (ص) از پى زيد در آمد و گوش او را بگرفت و او را بر داشت فرمود

يا غلام صدق فوك و وعت اذناك و وعى قلبك و قد أنزل اللَّه فيما قلت قرآنا

يعنى اى پسر دهن تو راست گفت و گوش تو آن را نيك فرا گرفت و دل تو آن را نيك حفظ نمود و بتحقيق كه خداى تعالى قرآن را فرو فرستاده است در آنچه ميگفتى و روايت ديگر آنست كه فرمود

وقت اذنك يا غلام ان اللَّه قد صدقك و كذب المنافقين‌

اى پسر وفا كرد گوش تو بآنچه شنيد بدرستى كه خداى تصديق تو كرده و تكذيب منافقان آورده‌اند كه بعد از نزول اين آيات مذكوره قوم ابن ابى وى را گفتند كه اين آيات درباره تو نازل شده نزد رسول خداى رو تا براى تو آمرزش طلبد آن منافق سر را به پيچيد و روى بگردانيد و گفت مرا گفتند ايمان آور ايمان آوردم و تكليف كردند كه زكاة مال بده دادم و همين مانده كه محمد را سجده ميبايد كرد آيه آمد كه‌ وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا و چون گويند منافقان را يعنى ابن ابى و اصحاب او كه بيائيد بطريق اعتذار يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ‌ تا آمرزش طلبد براى شما رَسُولُ اللَّهِ‌ فرستاده خداى‌ لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ‌ به پيچند سرهاى خود را يعنى روى بگردانند