كشف و رفع آن نمايد بتاخير يعنى مؤخر گرداند وقتى را كه معين است براى وقوع آن و ميتواند بود كه كاشفة مصدر باشد بمعنى كشف مثل عاقبة و عافيه و وافيه و خايبة پس معنى آنست كه نيست مر آن را غير از خدا كشفى و ظهورى يعنى غير از او كشف آن نميتواند كرد و آن را ظاهر نميتواند ساخت آن گه خطاب بمشركان عرب ميكند و ميگويد كه‌ أَ فَمِنْ هذَا الْحَدِيثِ‌ آيا از اينسخن كه قران است‌ تَعْجَبُونَ‌ شگفت ميداريد بر وجه انكار وَ تَضْحَكُونَ‌ و ميخنديد از روى استهزا وَ لا تَبْكُونَ‌ و نميگوئيد از خوف وعيدى كه در او است و از ترس عقوبت عصيان و طغيان كه از شما صادر ميشود و از حضرت صادق سلام اللَّه عليه مرويست كه مراد از حديث اخبار سابقه‌اند يعنى آيا از اين خبرها كه شنيديد تعجب ميكنيد و ميخنديد بر سبيل استهزا و نميگرييد از خوف آنكه مبادا كه مثل آن بر شما واقع شود وَ أَنْتُمْ سامِدُونَ‌ و شما بازى كنندگانيد و غافلان يا غناكنندگان چه مشركان در وقت قرائت قرآن سرود ميگفتند تا مردمان را از استماع آن باز دارند و بر هر دو معنى سامد مشتقست از سمود كه بمعنى لهو و غنا است و گويند كه آن ماخوذ است از سمد البعير فى مسيره اذا رفع راسه پس بنا بر اين سامدون بمعنى مستكبرون است يعنى گردن كشيدگان و سركشيدگان از ام سلمه رضى اللَّه عنها روايت كرده‌اند كه چون اين آيه آمد اهل صفه بگريستند بمرتبه كه آواز گريه ايشان بلند شد چون آن حضرت صوت بكاى ايشان استماع فرمود بگريست و اصحاب همه بگريه در آمدند رسول فرمود كه بدوزخ نرود هر كه از ترس خداى بگريد و ببهشت نرود هر كه طاغى باشد و بر معصيت مصر و اگر شما گناه نكنيد حق تعالى قومى را بيافريند كه گناه كنند تا ايشان را بسبب گريه كردن بر سيئات و خطيئات بيامرزد و ببهشت برد در خبر است كه جبرئيل (ع) نزد رسول (ص) آمد در وقتى كه مردى از اصحاب آن حضرت نزد وى نشسته بود و ميگريست جبرئيل گفت اين كيست آن حضرت فرمود كه فلان جبرئيل گفت هر چيزى كه هست از اعمال بنى آدم آتش بر آن ميگذرد و بر آن فايق ميشود مگر گريه كه حقتعالى بيكقطره اشك درياى آتش را مينشاند از ابو خليل مرويست كه تا اين آيه آمد كسى رسول را خندان نديد و چون بخضوع و ندامت و خشوع و مكنت فوز و نجات از عقوبت عقبات حاصل ميشود از اينجهة عباد را امر مينمايد بسجده و عبوديت كه مستلزم خشوع و مذلت است بدرگاه حضرت ربوبيت و ميفرمايد فَاسْجُدُوا لِلَّهِ‌ پس سجده كنيد مر خداى را وَ اعْبُدُوا و به‌پرستيد او را نه الهه باطله را از ابن عباس مرويست كه رسول (ص) بعد از تلاوت اين آيه در مسجد سجده كرد مؤمن و كافر بگريه در آمدند و جن و انس كه حاضر بودند بسجده افتادند و باجماع جميع فقها اين سجده فريضه است بر قارى و مستمع براى آنكه بصورت امر