تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٠٦ - سوره التغابن(٦٤) آيات ١٠ تا ١٨
كسى را كه محبت خدا و رسول و اطاعت ايشان اختيار كند بر محبت اموال و اولاد و در حديث واقع شده كه
يؤتى رجل يوم القيمة فيقال اكل عياله حسناته
يعنى مردى را در روز قيامت حاضر گردانند و گويند كه اهل و عيال او حسنات او خوردهاند يعنى بواسطه مشغول شدن بايشان حسنات واگذاشتهاند و طاعت الهى را از دست داده و از بعضى سلف منقولست كه العيال سوس الطاعات عيالان مضر طاعتاند و خصم عبادت مانند كرمها كه پشمينه را ضايع ميكنند و غله را ميخورند عبد اللَّه ابن زيد از پدر خود روايت ميكند كه روزى حضرت رسالت بر منبر خطبه ميخواند حسن و حسين عليه السّلام را ديد كه از در مسجد آمدند و پيراهن سرخ پوشيده و بجهت خوردى مىافتادند و برميخاستند آن حضرت از منبر پائين آمد و ايشان را برداشت و بر بالاى منبر برد و بر ران مبارك خود ايشان را نشاند و فرمود
صدق اللَّه إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ نظرت الى هذين الصبيين و يمشيان و يعثران فلم اصبر حتى قطعت حديثى و رفعتها
حق سبحانه راست فرمود كه فرمود كه اموال و اولاد شما فتنهاند من اين هر دو كودك را ديدم كه ميآمدند و مىافتادند صبر نكردم تا آنكه قطع خطبه كردم و ايشان را برداشتم و بعد از آن باز سر خطبه رفت و از ابن مسعود مرويست كه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود كه بايد هيچكس از شما نگويد
اللهم انى اعوذ بك من الفتنة
زيرا كه هيچكس نيست كه او رجوعى باهل و مال و ولد ندارد و آنها مشتمل بر فتنهاند و ليكن بگويد كه
اللهم انى اعوذ بك من مضلات الفتن
و بعضى تخصيص آيه ميكنند به اينكه هر گاه قصد جهاد و مهاجرت كنيد بايد كه اموال و اولاد شما را در فتنه نيندازند و محبت ايشان شما را از آن باز ندارد فَاتَّقُوا اللَّهَ پس بترسيد از عذاب خداى تعالى و بپرهيزيد از موجبات عقاب او مَا اسْتَطَعْتُمْ آنچه استطاعت داشته باشيد يعنى بذل جهد و طاقت خود كنيد در اتقا و خشيت از حضرت عزت و اتقا امتناع است از روى جد باجتناب آنچه باعث اينست از هوى اين آيه منافات ندارد بآيه اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ زيرا كه هر يك از اينها مستلزم ترك جميع معاصىاند پس هر كه از جميع محارم بر كنار است از عقاب الهى و عتاب پادشاهى رستگار است الا آنست كه احد كلامين متضمن آنست كه تكليف لازم بنده نميشود مگر بقدر طاقت و امرى كه حق سبحانه و تعالى بنده را بآن مامور ميسازد ناچار است از آنكه مشروط باشد باستطاعت پس كريمه اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ مشروط خواهد بود بقدر طاقت و از قتاده مرويست كه اين آيه ناسخ آيه اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ است و باعث رخصت در ترك اتقايى كه ما فوق طاعت باشد و حق آنست كه ناسخ نباشد بلكه مبين امكان عمل باشد بآن وَ اسْمَعُوا و بشنويد مواعظ خداى را وَ أَطِيعُوا و فرمان بريد اوامر او را وَ أَنْفِقُوا و نفقه كنيد اموال خود را در وجوه