شكم فراخ بد خلق بسيار خورند بسيار آشامنده جفاكار ستم‌پيشه دور نيست كه تفسير زنيم به سيئ الخلق و غشوم و ظلوم از قبيل تفسير شيئى باشد بلازم چه اين صفات در اغلب احوال از لوازم ولد الزنا است و غريب بروايت مذكوره است آنچه شهر بن حوشب از رسول (ص) روايت كرده كه‌

العتل الزنيم هو الشديد الخلق المصحح الاكول الشروب الواجد للطعام و الشراب الظلوم للناس الرحيب الجوف‌

عتل زنيم آن كسى است كه بدنى قوى و صحيح داشته باشد و بسيار خورنده و آشامنده آنچه بيابد از طعام و شراب و بسيار ستمكار بر مردم و فراخ شكم ملخص معنى آيه آنست كه وليد جامع صفات ذميمه و اوصاف خبيثه است و قوله‌ أَنْ كانَ‌ علت لا تطع است و حرف علت محذوف اى لا تطع لان كان و معنى اينكه فرمان مبر امثال اينكس را كه متصف بصفات مذكوره است بجهة آنكه هست‌ ذا مالٍ‌ خداوند مال‌ وَ بَنِينَ‌ و خداوند بنين يعنى بايد كه كثرت مال و بنين او ترا بر اطاعت او ندارد و بكر همزه استفهام خوانده بر سبيل انكار اى أ إن كان كه بمعنى لان كان است يعنى آيا براى آنكه او صاحب مال و پسرانست تو اطاعت او خواهى كرد و اكثر مفسران بر آنند كه اينكلام متعلق است بجواب شرط فى قوله تعالى‌ إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِ آياتُنا قالَ أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ‌ يعنى بجهة آنكه مستظهر است باموال و بنين و مغرور بآن چون خوانده شود بر او آيتهاى كلام ما گويد كه اينها افسانهاى پيشينيان است و هيچ اصلى و اعتبارى ندارد لكن در اينصورت عامل در او مدلول قال است نه قال زيرا كه ما بعد شرط عمل در ما قبل نميكند و مدلول آن كذب بآياتنا است چه جمله جزائيه در معنى او تكذيب است و حقيقة معنى اينست كه وليد بجهة غرور او بكثرت مال و منال و اولاد تكذيب كرد آيات ما را و آن را بكذب نسبت داد سَنَسِمُهُ‌ زود باشد كه نشان كنيم او را بداغ‌ عَلَى الْخُرْطُومِ‌ بر بينى كه اشرف و اظهر اعضا است اين كنايتست از نهايت اذلال و اخزاى او يعنى بر وجهى او را خوار و رسوا سازيم در ميان عالميان كه آن بر هيچكس پوشيده و پنهان نباشد هم چنان كه وقوع داغ بر بينى كه موجب مذلت و خواريست و آن را به هيچ وجه نميتوان پوشيد و در كشاف آورده كه وجه اكرم موضعست در بدن و انف اكرم‌