تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٥٥ - سوره الملك(٦٧) آيات ١٠ تا ١٩
كلام ايشان و تفكر مىنموديم در انوار حكمت كه از افعال و اقوال ايشان معاينه مىكرديم ما كُنَّا نميبوديم فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ از ياران دوزخ يعنى در عداد دوزخيان و از جمله ايشان زبده سخن آنست كه اگر ما استماع انذار ايشان ميكرديم مثل استماع طالبان حق يا تعقل مىكرديم در اينباب مانند تعقل متاملات و تفكر مستبصران بعذاب دوزخ گرفتار نمىشديم و گويند كه جمع ميان عقل و سمع بجهت آنست كه مدار تكليف بر ادله سمعيه و عقليه است فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ پس اعتراف كنند به گناهان خود كه آن كفر است و تكذيب رسل در وقتى كه آن اعتراف فايده بايشان ندهد و عدم اتيان بصيغه جمع بجهت آنست كه ذنب در اصل مصدر است زيرا كه مراد بآن كفر است فَسُحْقاً پس دور گرداند خداى رحمت خود را دور گردانيدنى لِأَصْحابِ السَّعِيرِ مر ارباب جهنم را اين دو معنى دعا عليهم است و مراد اينكه روزى باد مر اصحاب سعير را از رحمت خداى عز و جل واصل اينكلام اينست كه اسحقهم اللَّه سحقا اى ابدلهم من رحمة و تغيير بجهت اعجاز است و مبالغه و تعليل و ميتواند بود كه ايراد لام جهت اراده اختصاص باشد و معنى اينكه هلاكت و دورى از رحمت مختص است باصحاب سعير سعيد بن جبير گفت كه سحق نام واديست در دوزخ بدانكه آيه مبطل قول مجبره است زيرا كه اگر كفر و ذنب بىاختيار ايشان ميبود به اين معترف نميشدند بلكه مىگفتند ما را در آن اختيارى نبوده و بآن ملجأ و مجبر بوديم و بعد از ذكر وعيد بيان وعد مىفرمايد بقوله إِنَّ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ بدرستى كه آنان كه مىترسند رَبَّهُمْ از عذاب پروردگار خود باجتناب از معصيت و ارتكاب طاعات بِالْغَيْبِ در حالتى كه آن متلبس است بغيب يعنى از ايشان غايبست و مغاين ايشان نيست يا آنكه ايشان غايباند از عذاب و مشاهده آن نمىكنند يا آنكه پنهانند از نظر مردمان يعنى در غايبانه مرتكب قبايح نميشوند و ترك واجب نميكنند يا آثار خوف را از خلق پوشيده مىدارند و در خلوت بگريه و ناله مشغول ميشوند تا از ريا و سمعت محفوظ باشند و باخلاص مقرون و در عين المعانى آورده كه مراد از غيب دلست كه پوشيده است از مردمان و هويدا و پيداست نزد داناى آشكار و نهان يعنى كسانى كه بدل ترسكار باشند لَهُمْ مَغْفِرَةٌ مر ايشانراست آمرزش گناهان وَ أَجْرٌ كَبِيرٌ و مزد بزرگ كه لذات حطيمه اينجهان در مقابل آن در نهايت حقارت باشد مراد نعيم جنانست و روضه رضوان و گفتهاند كه اجر كبير ايمنى است از شدايد و مكاره يعنى مزد ترسندگان امانست از هر چه مىترسند آوردهاند