تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٨٠ - سوره النجم(٥٣) آيات ٣٠ تا ٣٩
كه روى گردانيده عَنْ ذِكْرِنا از ذكر ما مراد قرآنست كه متضمن توحيد و ساير اصول ايمانست وَ لَمْ يُرِدْ و نخواسته بعمل خود إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا مگر زندگانى دنيا را چه هر كه من جميع الوجوه غافل باشد از او سبحانه و بالكلية از ذكر او اعراض نموده و در محبت دنيا و جمع و ادخار او بر وجهى متوغل شده كه آن منتهى همت او گشته پس دعوة تو چگونه باو فايده دهد بلكه نزد اينحال عناد او زياده خواهد شد و اصرار او بر كفر اشتداد خواهد يافت
ذلِكَ اين دوستى دنيا و اختيار كردن آن مَبْلَغُهُمْ غايت رسيدن ايشانست مِنَ الْعِلْمِ از دانش يعنى نهايت علمشان صرف همتست بتمتعات عاجله و لذات فانيه دنيويه و اعراض نمودن از تدبر در امور اخرويه باقيه اينجمله معترضه است كه مقرر قصور همم ايشان است بدنياى دنى و شبهه نيست در اينكه طالب اين مطلب خسيس در حكم بهايم است كه طباع ايشان مصروف است بر اكل عاجل و اصلا نظر نميكند در عواقب آجل و در ادعيه ماثوره از ائمه عليه السّلام وارد است كه
اللهم لا تجعل الدنيا اكبر همنا و لا مبلغ علمنا
آن گه بجهت تعليل امر باعراض ميفرمايد كه إِنَّ رَبَّكَ بدرستى كه آفريدگار تو هُوَ أَعْلَمُ او است دانا بِمَنْ ضَلَ بآنكسى كه گمراه شده يعنى عدول كرده عَنْ سَبِيلِهِ از راه او كه طريق مستقيم و منهج قويم است وَ هُوَ أَعْلَمُ و او است عالمتر بِمَنِ اهْتَدى بكسى كه راه يافته است بحق يعنى همه را ميداند و ميشناسد و هيچ چيز بر وى پوشيده و پنهان نيست و هر يك را جزا فراخور خود خواهد داد مراد آنست كه چون او سبحانه عالمست بآنكه از ايشان كدام مجيب دعوتست و كدام غير مجيب و تو باين عالم نيستى پس نفس نفيس خود را در دعوت ايشان برنج و تعب مينداز چه تو قدرت ندارى بر هدايت كسى كه اراده اهتداى او داشته باشى پس بر تو همين بلاغ است و بس و آن را خود بايشان رسانيده و گويند كه امر باعراض بآية السيف منسوخست و بعد از آن حق سبحانه از كمال قدرت وسعت ملك خود خبر ميدهد وَ لِلَّهِ و مر خداى را است ما فِي السَّماواتِ آنچه در آسمانها است از موجودات علويه وَ ما فِي الْأَرْضِ و آنچه در زمين است از كاينات سفليه يعنى خالق و مالك همه او است و غرض وى از ايجاد مخلوقات تعبد ايشانست كما قال وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ پس تكليف عبادت و طاعت برايشان كرده لِيَجْزِيَ الَّذِينَ تا جزا دهد آنان را كه أَساؤُا بد كردهاند بما عملوا بعقوبت آنچه عمل كردهاند كه عذاب نيرانست وَ يَجْزِيَ