قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٤١٦

نوعى از انگور خوش مزه و تارها و ريسمان هايى است كه استادان نقش بند نقش جامه هايى را كه مى بافند، بدان بندند و رشته و ريسمانى كه نجاران در بريدن تخته بدان نقش اندازند.

زيچك ـ (چو ديگر) مبار[ر.م] و بريان فقرا[ر.م].

زيچيدن ـ بيرون آوردن و بيرون كشيدن.

زيد ابن عمرو ـ ]زيد بن عمرو بن نفيل بن عبدالعزى القرشى العدوى، از حكماى جاهلى و پسر عموى عمر بن خطاب بود. او اسلام را درك نكرد ولى از عبادت بت ها اكراه داشت و بر دين ابراهيم خداى را عبادت كرد (لغت نامه دهخدا)[.

زيدان ـ(چو ميدان) ناحيه بزرگى است از اعمال اهواز و يا موضعى است در كوفه و يا نام قصرى است.

زيدر ـ (چو حيدر) در گنج دانش[ر.ض گويد: در راه خراسان از يك فرسخى ميان دشت به طرف شاهرود پستى و بلندى است تا از دهنه زيدر خارج مى شود و در خارج زيدر در يك فرسخ و نيمى ميامىدر استان سمنان ] در دهنه طرف دست راست، قلعه زيدر است كه حاجى ميرزا آقاسى[آخرين صدر اعظم محمدشاه قاجار ] درستش كرده و اين دهنه زيدر سابقاً جاى مخوفى بوده كه بهواسطه راهزنى تراكمه دهشت مسافرين در اينجا معروف بوده و از تواريخ و سير معلوم مى شود كه زيدر سابقاً شهرى بوده مشهور و تا اوايل قرن هفتم هجرى آبادان و معمور و به مرور دهور در فتنه مغول و حوادث ديگر نابود و زيروزبر گرديده و خواجه نورالدين محمد ـ كه به فاضل زيدرى معروف و اديبى بوده لبيب و از مقرّبان سلطان جلال الدين خوارزم شاه قرن ٧هـ ـ به همين ديار منسوب و از اشعار او است:

«بيا ساقى كه شد عالم دگرباره خوش و رنگين *** به فرّ خسرو اعظم الغ سلطان جلال الدين». زيدك ـ (چو زيرك) ريدك[ر.م].

زيدى ـ (چو خيلى) هريك از آحاد فرقه زيديّه[ر.م] است.

زيديون ـ (ل) به يونانى، انار است.

زيديّه ـ عنوان يكى از فرق شيعه كه به زيد ابن على ابن حسين ابن على ابن ابى طالب ـ سلام الله عليهم ـ منسوب و به فرموده طريحى[ر.ض]، همين زيد را كه در كناسه نام محله اى است كوفه مقتول و مصلوب گرديد، امام دانسته و هر كسى را كه از آل فاطمه(عليها السلام) عالم و صالح بوده و خروج به شمشير نمايد، امام مفترض الطاعه دانند و در غياث اللغات[ر.ض] گويد: به عقيده زيديّه، امامت نماز، غير اولاد على(عليه السلام) را نشايد و احمد رفعت عثمانى[ر.ض] در تحت عنوان «زيديّه» گويد كه از جمله شعب غلات شيعه و يكى از ٧٣ فرقه امت مرحومه كه به زيد مذكور منسوب و با تصديق ائمه اربعه خودشان را مذهب خامس اعتبار كرده و از اصحاب كرام حضرت خيرالانام كسى را غير از معاويه مورد طعن و دق ندانسته و به نام جاروديّه و سليمانيّه و صالحيّه به سه شعبه منشعب بوده و اوّلى گويد كه حضرت على(عليه السلام) وصىّ بلافصل حضرت خاتم(صلى الله عليه وآله)بوده لكن حق او ضايع گرديد و دويّمى معتقد مى باشند بر اينكه امت محمدى(صلى الله عليه وآله) با وجود حضرت على(عليه السلام) به سايرين بيعت كرده و ازاين رو به خطا افتادند و سيّمى هم با دويّمى موافق، فقط در عثمان توقف دارند. و در بستان الياحة[ر.ض] گويد: فرقه زيديّه به نام ابتريّه و جاروديّه و صالحيّه و جريريّه و يعقوبيّه و ابريقيّة و عقبيّه و يمانيّه و محمديّه و طالقانيّه و قمريّه و زكيّه و حبشيّه و حنيفيّه و صباحيّه به پانزده شبعه بوده و جمله ايشان در فروع به قياس و استحسان عامل و در اصول با معتزله هم عقيده و به عصمت امام قائل نبوده و امامت را مخصوص على(عليه السلام)و اولاد على(عليه السلام) دانسته و نصرت هريك از آل فاطمه(عليها السلام)را كه دعوى امامت كرده و به كتاب و سنت دعوت نمايد، لازم شمرده و اكنون سه فرقه از ايشان موجودند:

١. صالحيّه يا ابتريّه: كه به رجعت اموات قبل از قيامت قائل و به حسن ابن صالح منسوب و حضرت على(عليه السلام) را بعد از حضرت رسول(صلى الله عليه وآله) افضل مردمان دانسته و امامت را مخصوص آن حضرت انگاشته و گويند چون خودش ترك امامت نمود خلافت بر شيخين درست شده و صحابه مخطى بودند و در حق ايشان ساكت بوده، نه مدح گويند و نه قدح.