دَه آك ـ علاوه بر معنى تركيبى كه ده عيب باشد، نام اصلى پارسى ضحّاك[از شخصيّت هاى پليد شاهنامه ] است كه به جهت آراستگى او به ده عيب پرخورى و بددلى و بى خردى يا بى دينى و بى حيايى و بدزبانى و دروغ گويى و ظلم و تعدى و شتاب زدگى و غرور و نخوت و كوتاهى قامت و زشتى خلقت، بدين اسم مسمّى بوده و عربان تعريبش كرده و ضحّاكش خواندند.

دِهِ ادريس ـ (به كسر اوّل) بهشت است.

ده انگشت بر دهان گرفتن ـ عجز و زارى و تضرّع و فروتنى كردن.

دَه پانزده دارى ـ زيب و زينت و آرايش دادن.

دَه پنجى ـ زر قلب و ناسره; رجوع به تركيبات «زر» شود.

دَه تاس ـ كفش و نعلين.

دِه چه ـ به زبان ديلمىگيلان، رعيّت و دهقان است.

دِه خارقان ---> خارقان.

دِه خدا ـ ده دار[ر.م] است.

دِه خوارقان ---> خارقان.

دِه دار ـ مالك قريه و مباشر و ضابط و كدخدا و رئيس قريه و سركرده رعايا.

دَه دل; دَه دله ـ مردم شجاع و دلير و بىوفا و هرجايى كه هردم دل به ديگرى دهد و در اصطلاح عرفا، كسى را گويند كه هر لحظه به اعتقادى باشد.

دَه دَه; دَه دَهى ـ زر خالص و بى عيب و تمام عيار و رجوع به تركيبات «زر» نمايند.

ده رگه ـ حرام زاده و مردم كار كرده و باغيرت و دلير و باشجاعت.

ده زنگى ـ در بستان السياحة[ر.ض] گويد كه ده زنگى و ده كندى نام دو طايفه است از طوايف هزاره در افغانستان كه هريكى در حوالى بيست هزار نفر و گروهى عظيم و بى ترس و بيم و همه شان شيعه مذهب و جبلى مشرب و مسكن ايشان در جبال شامخه واقع و نمك در املاك ايشان نبوده و گندم و جو بسيار كم و آبش خوش گوار مى باشد.

دَه سال ـ سبعه سيّاره.

دَه ششى ـرجوع به تركيبات «زر» نمايند.

دِهِ فرعون ---> خلم.

دِه قان ـ معرّب ده گان[ر.م]، اِفراداً و تركيباً.

ده كندى ---> ده زنگى.

دِه گان ـ ده دار[ر.م] و زراعت كننده و مردم مورّخ و تاريخ دان و دهاتى و قريه نشين.

دِه گانِ پير ـ شراب كهنه.

دِه گانِ خلد ـ رضوان خازن بهشت.

ده گانى ـ (به كسر اوّل) دهقان بودن و (به فتح آن) زرى بوده رايج.

دَه مَرده گوى ـ بسيار گوى.

دَه مست ـ معنى تركيبى آن، ده نفر مست و معنى اِفرادى آن، نام درخت غار[ر.م] و يا بار درخت غار است.

دِه مسكن ادريس ـ بهشت.

دَه مِهى ـ ده دهى[ر.م] است.

دَه نُه; دَه نُهى ـ هرهفت[ر.م] و عدد نود و نقصان كردن و هر چيز كه در كم و كيف نزديك به هم باشند و رجوع به تركيبات «زر» هم نمايند.