چلپاسه ـ (چو مردانه) كوچك ترين اجناس سوسمار كه به عربى «وزغه»گويند و عقرب را فرو مى برد و گوشت آن سم قاتل و اگر در شراب افتد و بميرد، آن شراب هم مهلك مى باشد.

چلپك ـ (چو اندك) نانى كه خمير آن نازك و در روغن بريان كرده باشند.

چلتيك ـ (چو زنجير) به تركى، غلّه برنج پيش ازپوست كندن و زراعت برنج را نيز گويند.

چلغان ـ (چو سرطان) چالاغان[ر.م].(كى)

چلغوزه ـ (چو امروزه) پسته و ميوه درخت كاج چلغوزه اى كه يكى از انواع درخت صنوبر است و اين ميوه كه به فرانسه «پينيون»گويند، داراى غلافى است عظمى و مغزى موسوم به «بادام چلغوزه» كه سفيد و دسم و طعمى مطبوعى دارد و ازآن رو كه به كنگره هاى چندى كه هر يكى به منزله غوزه است مشتمل مى باشد، به همين اسم اختصاص يافته كه مركّب است از «چل» و «غوزه».

چلقان ـ (چو سرطان) چالاغان [ر.م].(كى)

چلك ـ (چو شتر) كلافه و طناب ابريشمى و(چو تند و هند) كفچه ديگ و(چو سبك و خجل) چليك[ر.م].

چلمله ـ (چو زَلزَله) مفت و رايگان.

چلنچو ـ (چو سمن بو) كسى كه لباس خود را زود چركن نمايد.

چِلَو ـ چلاو[ر.م].

چلوچ ـ (چو خروج و عمود) آلت تيز كردن آسيا.

چلوچوب ـ سيخ كباب.

چلوك ـ (چو اندك) ريسمانى كه بر گردن اسب بندند.

چلونك ـ (چو كبوتر) بياره[ر.م] خربزه و نام شخصى است.

چله ـ (چو جثّه) ترنيان[ر.م] و (چو پلّه) زه كمان و چهل روز يا چهل مرتبه چهل روز ايّام رياضت درويشان و ريسمانى كه از پهناى كار جولاهانبافندگان زياده آمده و آن را نبافند و رجوع به قسم ٣٤ از فصل ٢ مادّه ٤ «صوفيّه» هم نمايند.

چلّه خانه ـ رياضت خانه دراويش و مرتاضان كه ٤٠ روز يا ٤٠ مرتبه ٤٠ روز كه ١٦٠٠روز باشد، به جهت فكر و ذكر در آنجا خلوت گزيده و مشغول رياضت باشند.

چليپ; چليپا ـ خاچ[ر.م] و خط منحنى و زلف معشوق و معرّب آن صليب است.

چليدن ـآمدن و رفتن و شتابيدن و استخوان را با دندان پاك و تميز كردن.

چليك ـ (چو شريك) مخفّف چاليك[ر.م] و به تركى، پولاد و عصاى كوتاه و چيزى كه طناب هاى كشتى را بدان مى بندند و شاخه هاى كوچكى كه به جهت حفظ زراعت در دوره آن مى كارند.

چليم ـ به تركى، قامت و جثّه و قوام و جربزه.

آيين بيستم

(در حرف جيم پارسى با ميم كلمن)