قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣١٣

اين دو پيكره جليل و از بركت و توجّه ائمه هدا(عليهم السلام) آيات بيّنه الهيّه را، از قبيل تجلّيات انوار رنگارنگ و الهامات داخلى و خارجى و ذكر كردن قلب و تشرّف به حضور حضرات معصومين(عليهم السلام)و غير اينها در وجود خود ديده و علاوه بر علم اليقين به درجه علياى عين اليقين پس حق اليقين فايز گردد. انتهى.

جواب: واضح و آشكار است كه اين كلامى است عليل و قولى است بلادليل. اوّلاً به چه دليل شخص همچنانى را رهبر و مرشد و پير طريقت و بزرگ عصر گوييم؟ «بر عكس نهند نام زنگى كافور»، و ثانياً كدام شاهد به لزوم اذن و اجازه مرشد در كليه اوراد و اذكار و اعمال و افعال شهادت داده و بعد از اذن و رخصت عمومى از رؤساى دين درباره كليه اعمال مشروعه معيّنه در كتب علماى حقّه، ديگر حاجت به رنگريزى على حده نداريم، و اما پاره اى اعمال و آدابى كه در كتب علماى حقّه نبوده و بالخصوص از رؤساى دين نرسيده باشد، مانند تيمّم بدل از وضو در صورت عدم امكان آن به جهت باطهارت بودن و صوم اربعين موسوى و اربعين حسينى و امثال اينها، اگر به قصد خصوصيت باشد بدعت و ضلالت و تصرف در موادّ قانون ابدى محمدى است. و بالخصوص در باب منحصر نمودن تصديق مجتهد به نظر پير و مرشد كه بدون آن تقليدْ باطل و عمل به فتاواى او لغو باشد، مى گوييم كه با قطع نظر از جواب مذكور قولى است واهى كه از ماه تا به ماهى در غايت تباهى است. نه شاهدى دارد و نه گواهى زيراكه مرشد مذكور نسبت به صناعت اجتهاد، اهل خبره است يا نه; در صورت دويمى، قبول قول او بى ربط است و در صورت اوّلى هم منحصر كردن در تصديق او وجهى ندارد زيراكه در تصديق فن و صناعت هريك از ارباب فنون متنوعه و صناعات متفرقه قول اهل خبره آن صناعت كه امين و درستكار باشد از هر قبيل كه باشد كافى است، منتهاى امر مرشد هم يكى از ايشان باشد و تخصيص بر او وجهى ندارد. و اگر تصوّر نمايى كه اين پير است، رهبر است، مرشد است، بزرگ عصر است، صاحب مكاشفه است و تصديق و تكذيب او هم از همين راه است، چه خبره و چه غير خبره، اين الفاظ و عبارات درباره حضرت پير جسارت و تقصير است. در جواب گوييم كه اين هم مجرد ادعا و قول بلادليل است، چه مضايقه حالا كه اهل كشف است و از حقايق امور از روى مكاشفه خبر مى دهد، احكام مقدّسه شرع را هم از همين راه كشف نموده و به مريدان خود تلقين داده، ديگر به در خانه پير شريعت ـ كه مجتهد است ـ حواله ننمايد بلكه عقلاً در نهايت لزوم است زيراكه قطعاً در مقام مكاشفه عين واقع به دست خواهد آمد. پس از يمن اين مكاشفه احكام ان شاءالله تعالى به عين حكم واقعى الهى موفّق شده و از حيرت اختلاف فتوايى آقايان مجتهدين رهايى جسته و از بهت مسائل احتياطى ايشان متخلّص بوده و بدون دغدغه و وسوسه قبلى مشغول تأدب به آداب دين مقدس باشيم«ولى به طالع خود هرگز اين گمان نبرم»[١].

بارى همين كه قلم بدينجا رسيد از گفته خود نادم بوده و توبه و انابه كرده و كمر اطاعت پير و مرشد را ـ كه در عمل به احكام دينيّه تقليد مجتهد حىّ و حاضر را لازم مى دانست ـ بر ميان بسته و تقليد مجتهدى را مصمّم شده، اوّلاً خواستم كه به يكى از مجتهدين حىّ و حاضر تقليد نمايم. پس از هركدام كه پرسيدم و به رساله هريكى كه مرور كردم نام و نشانى از لزوم اجازه پير و مرشد در صحّت و مثمر ثمر بودن هيچ يك از اعمال دينيّه و اذكار و اوراد شرعيّه نيافتم. و ثانياً به جناب حجة الاسلام آقا ميرزا محمدتقى شيرازى(قدس سره) بعد از زنده تصوّر كردن او كه در عهد ما از طرف پير عصر مصدّق بود، تقليد كردم. و ثالثاً به اذن و اجازه ميرزا جلال الدين محمد ملقّب به مجدالاشراف كه در ١٣٠٢هجرى دربان آستان حضرت رضا(عليه السلام) بوده و سمت متولّى باشى گرى بقعه شريفه اميراحمد ابن موسى ابن جعفر(عليهم السلام) را داشته و در آن اوان مرشد و رهبر سلسله ذهبيّه بوده و مسند شرع شريف را به وجود مسعود حاج ميرزا محمدحسن شيرازى(قدس سره) آراسته يافته و لايق تقليدش دانسته و مريدان خود را به عمل به رساله آن مفخر انام و حجة الاسلام امر فرموده بوده، تقليد آن پير شريعت نموده و عمل به فرمايشات او را بعد از آنكه


[١] از اين به بعد مؤلف از زبان كسى كه از تصوّف دورى مى جسته است، سخن مى گويد.