قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣٥٥

نان روغن دار كه خمير آن را با روغن سرشته باشند و يا اينكه پهن كرده و با روغن بپزند و يا نان گرمى كه بر آن روغن ريخته و ديگرى را بر بالاى آن گذارند و همچنين تا چندان كه باشد.

روغنينه ـ نان روغنى.

روف ـ به لغت سُغدى سمرقنددر ازبكستان، بزرقطونا [ر.م] است و زعرور[ر.م] را هم گويند.

روفتن ـ (چو دوختن) پاك و تميز كردن از زبيل[خاكروبه ] و خاكروبه با جاروب و كنايه از مطلق تميز كردن و اصلاح نمودن هم هست.

روفس ـ حكيمى بوده يونانى كه به فرموده بعضى از دانشمندان عصر، در عهد جالينوسپزشك يونانى قرن ٢ و ٣م با بعضى ديگر ظاهر شده و دايره طب را وسعت داده و معتقد شدند بر اينكه فلك را مدخليتى در طب است و گمان كردند كه اجرام سماويّه در امراض بشريّه دخيل و در اجسام ايشان مؤثّرند. بقراط پزشك يونانى قرن ٤ و ٥ ق.م گويد: بر طبيبى كه عالم به علم نجوم نيست نشايد اعتماد نمود زيرا بر طبيب لازم است بهترين وقتى را در دادن دوا به مريض اختيار كند و جالينوس نيز به همين عقيدت است. و بعضى ديگر گمان كرده كه بحران مريض در روز ٧ و ١٤ و ٢١ مرض مى باشد كه قمر در اين ايّام از حالى به حالى ديگر انتقال يابد بلكه جسم انسانى را به منزله عالم اصغر دانسته و قلب را در آن به مثابه شمس در افلاك و دماغ را قمر فرض كرده و گويند كه مشترى ريه را توليت كرده و مرّيخْ كبد و زحلْ مرارهزَهره و زُهره كليتين و عطارد آلات تناسل را و از اين قبيل فرضيات بسيار به قالب زده و تا اين زمان نيز بعضى از اطباى جاهل به همين عقايد فاسده باقى مى باشند.

روكامبول ---> پياز كوهى.(سه)

روكش ـ (چو روغن) دنيا و روزگار و (چو كودك) روى كش[ر.م].

روگاه ـ (چو خوراك) روى گاه[ر.م].

روم ـ (چو قوم) نرمه گوش و درخت ميوه مقل مكّى]ر.م [و يا صمغ آن درخت و (چو موم) موى زهار و نوعى از شراب و مخفّف روىِ من و مملكتى است معروف از حدود شام.

روم ايلى ـ چنانچه در «آناطولى» اشارت نموديم، عبارت از ديار سمت شمالى خليج قسطنطنيّه است كه به نوشته بستان السياحة[ر.ض]، ولايتى است وسيع و مشتمل بر بلاد قديمه و مداين عظيمه و قصبات مشهوره و نواحى معموره و جبال عاليه و تِلال راسيه و انهار بسيار و چشمه هاى خوش گوار، همگى از اقليم ششم و قليلى از پنجم و آبش معتدل و هوايش به سردى مايل و از مشرق به ملك لهلهستان و قرم شبه جزيره كريمه در اكراين و بحر اسود و از مغرب به بلاد ونديكونيز و بحر ابيض درياى مديترانه و از شمال به بلاد نمسهر.م و مجار و از جنوب به خليج له كه به خليج قسطنطنيّه معروف است، محدود و محاط و در ميان آن و بلاد آناطولى فاصله است و در قديم الزمان به روميّه كبرى يا ماقدويغه موسوم بوده و مردمانش مسيحى بوده اند تا در اوايل ٨٠٠ هجرى مفتوح ملوك عثمانيّه گرديده و طوعاً و كرهاً آيين مبين اسلام را قبول كرده و اكنون اكثرشان مابين حنفى و شيعه و على اللهى بوده و قليلى از نصارى و كليمى هم مى باشند و در منتخبات]ر.ض [گويد كه روم ايلى يكى از ممالك اوروپاى عثمانى است.

روما ـيا رم يا روميّه; به نوشته احمد رفعت عثمانى[ر.ض]، شهرى است شهير در دو طرف نهر تيبردر ايتاليا واقع و مقرّ سلطنت ايتاليا و عده نفوس خود آن ـ اگر اجانب و بيگانگان داخل حساب نباشد ـ از دويست هزار متجاوز بوده و موقع آن پانزده تپه را اشغال كرده كه ده تا از آنها طبيعى و پنج ديگر مصنوعى مى باشند و گرداگرد شهر هيجده كيلومتر و به زياده از سيصد كليسا مشتمل و اشهر آنها كليساى سن ژان و سن پترو و سن پول و سنت مارى ماژور مى باشند كه از بزرگ ترين ابنيه عالم در شمارند، و اين شهر در ٧٥٣ مقدّم ميلادى تأسيس يافته و بعضى از معاصرين گويد كه رُم پايتخت ايتاليا و داراى پانصدهزار نفوس مى باشد و در كشف القناع[ر.ض] گويد كه