قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٤٠١
دست كم شش دليل وجود دارد كه در جاى خود بيان شده است.
١١. حركت انتقالى: زمين با سرعت ٣٠ كيلومتر در ثانيه مدار خود را به مدت يك سال طى مى كند. اين مدار در خلاف جهت عقربه هاى ساعت مى باشد و از صفحه استواى خورشيد ٥/٢٣ درجه ميل دارد. زمين در مدار بيضوى خود هنگام تابستان نيم كره جنوبى و زمستان نيم كره شمالى از همه وقت ديگر به خورشيد نزديك تر است و در كانون نزديك به خورشيد قرار مى گيرد، ازاين رو در حدود ٦% بيش از نيم كره شمالى انرژى خورشيدى دريافت مى نمايد.
١٢. تقديم اعتدالين: مدار كره زمين دو نقطه اعتدال بهارى و پاييزى دارد كه ثابت نيستند و به آرامى بر دايره بروج حركت مى كنند و هر دور كامل را در بيست و پنج هزار و هشت صد(٢٥٨٠٠) سال مى پيمايد، ازاين رو حركت نقاط اعتدال را «تقديم اعتدالين» نامند، و حقيقت امر اين است كه حركت كره زمين به فرفره اى كه نيروى ثقل (جاذبه ماه و خورشيد) مى خواهد آن را بيندازد شبيه است، از اينجا محور زمين حول محور منطقة البروج يك حركت گردشى پيدا مى كند كه زمان تناوب آن ٢٥٨٠٠ سال است، بنابراين در هر سال به مقدار پنج دقيقه و دو ثانيه(ً٢، َ٥) فلكى است كه بر خلاف حركت مدار ساليانه، يعنى از مشرق به مغرب تغيير مكان مى دهد و در نيمه اين مدار با ستاره نسرِ واقع (كركس نشسته) تنها ٥ درجه فاصله خواهد داشت.
بر اساس تقديم اعتدالين كه خورشيد در حركت ظاهرى به اعتدال بهارى نزديك مى شود، اعتدال بهارى نيز به پيشواز خورشيد مى آيد، و بدين سبب سال اعتدالى كوتاه تر از سال نجومى است كه اساس آن ستارگان ثابت است و در مقايسه با سال اعتدالى برابر است با ٣٦٥ روز و ٥ ساعت و ٤٨ دقيقه و ٤٦ ثانيه و سال نجومى برابر است با ٣٦٥ روز و ٦ ساعت و ٩ دقيقه و ٥/٩ ثانيه كه تفاوت اين دو رقم برابر ٢٠ دقيقه و ٥/٢٣ ثانيه مى باشد.
گفتنى است هيپارك (ابرخس) در قرن دوّم قبل از ميلاد «تقديم اعتدالين» را كشف كرد، در آن زمان هر يك از صورت هاى فلكى منطقة البروج در برج همنام خود واقع بود، بنابراين نقطه اعتدالى ربيعى (اوّل فروردين) در اوّل برج حَمَل(= فروردين) قرار داشت، اما اكنون كه بيش از ٢٠ قرن از آن تاريخ مى گذرد نقطه اعتدال ربيعى در صورت حوت واقع گرديده است، ازاين رو برج حمل زير صورت فلكى حوت قرار گرفته است.
١٣. رقص محورى: زمين در هر ٢٥٨٠٠ سال يك دايره بر قطب شمال سماوى رسم مى كند. اين دايره داراى موج هاى كوچكى است كه معلول نوسان هاى محور زمين است و در اثر گرانش ماه به وجود آمده و به «رقص محورى» شهرت يافته است. طول اين موج هاى سينوسى برابر ١٩ سال مى باشد.
١٤. جوّ زمين: اتمسفر زمين پوششى است از هوا كه زمين را از فرسايش حركت سرسام آور خود نگه مى دارد، و نيز انسان را از اشعه فرابنفش كه سرطان زا است محفوظ مى دارد، و نيز موجب اعتدال دماهاى بسيار متفاوت سطح زمين مى شود و نيز فوايد بى شمار ديگرى را در پى خواهد داشت.
١٥. مغناطيس زمين: زمين داراى يك ميدان مغناطيسى است كه محور آن از مركز كره زمين گذر كرده و با محور چرخشى زمين تقريباً زاويه اى برابر ٢٠ درجه مى سازد اين ميله مغناطيسى فرضى كره زمين را در دو نقطه به نام «قطب هاى مغناطيسى» قطع مى كند. از اين دو نقطه آن كه نزديك به «قطب شمال جغرافيايى» است، به نام «قطب شمال مغناطيسى» و ديگرى كه نزديك به قطب جنوب جغرافيايى است، به نام «قطب جنوب مغناطيسى» شهرت گرفته است. اما خطوط مغناطيسى كه به اين دو قطب منتهى مى شوند، منظم نمى باشند.
١٦. كمربند ذرات باردار: زمين را علاوه بر ميدان مغناطيسى ياد شده، دو كمربند از ذرات باردار پرانرژى احاطه كرده است. اين كمربندها بيشتر از پروتون ها و الكترون هاى پرانرژى اى هستند كه در ميدان مغناطيسى زمين به دام افتاده اند. اين كمربندها نخست توسط