قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٣٩

رسالت مأبى(صلى الله عليه وآله) ايمان آورده، بازهم در اوائل دوره اسلاميّه سلطنتشان منقرض شد، مجدّداً در حوالى ٦٠٠ هجرى به دستيارى چنگيزخان سلطنت آن دودمان تشكيل يافت، به شرحى كه در محلّ خود مذكور است.

تَرك بَند ---> فتراك.

تُرك تاز; تُرك تازى ـ جولان كردن و تاخت آوردن و هجوم نمودن با شتاب و بى خبر به جهت تاراج.

تُرك جوش ـ گوشت نيم پخته و رجوع به «كالجوش» شود.

تُركِ چين ـ آفتاب.

تُركِ حصارى ـ ماه و آفتاب.

تُركِ روستاييان ـ سير برادر پياز.

تُركِ فلك; تُركِ مُعَربِد ـ آفتاب و مرّيخ.

تُركِ نيمروز ـآفتاب است.

تُركان ـ جمع ترك و كنايه از چشمان است.

تُركانِ چرخ ـ سبعه سيّاره.

تُركانى ـ بالاپوشى كه زنان ترك پوشند.

تُركتاز; تُركتازى ـ مكرّر است; رجوع به تركيبات «ترك» شود.

تَركَز; تَركَژ ـ تيردان و جعبه اى است از پوست خالص كه چوب ندارد و چيزى است كه تير در آن كرده و بر كمر بندند و تخم و زمين زراعت را نيز گويند.

تَركَزِ جوزا ـ تارهاى ساز و ستاره هايى كه در برج جوزا]ر.م [به صورت تركش تيردان واقع شده اند.

تُركستان ـ تاتارستان نواحى ترك نشين چين، مغولستان و آسياى مركزى و هم قطعه بزرگى است از آسيا كه به دو قسم، مقسوماست: يكى به تركستان چينى ياصغير موصوف و عبارت از بلاد غربى چين و تخميناً داراى سه مليون نفوس و از بلاد مشهوره اش كاشغردر چين و ياركند در چين و مقرّ حكومتش آق سو در چين و كسى كه از طرف دولت چين مأمور رسمى حمايت و اداره باشد، در آق سو سكنى دارد. و ديگرى به تركستان مستقل يا كبير معروف و اهالى آن در حوالى ده مليون و اكثرشان مسلمان و در زبان ايرانيان به توران زمين مشهور است و وقتى مابين تورانيان و ايرانيان در سر اين سامان محاربات بى پايان واقع و بلاد جنوبى آن را ايرانيان به تحت حمايت خودشان آورده و در اين اواخر در حوالى ١٢٩٠هجرى خيوه در ازبكستان و تاشكنددر ازبكستان و اكثر بلاد اين قطعه مسخّر روس ها گرديده و در تحت حمايت ايشان است و رجوع به «ماوراءالنهر» هم نمايند.

تركش ـ (چو سركَش) تركز[ر.م]، اِفراداً و تركيباً.

تركمان ـ (ر) علاوه بر آنچه در «ترك» اشارت نموديم، قريه اى است در آذربايجان و هم طايفه اى است از تركان كه عموماً در مهمان نوازى دلپذير و در سخاوت بى نظير و در غيرت و حميّت مشهور بُرنا و پير و بيشتر حنفى مذهب و ديگر على اللّهى و قليلى شيعه امامى و به نوشته بعضى از اهل سِيَر عثمانى و ايرانى، اين قوم در اصل از ترك نبوده بلكه در سابق باايشان آميزش كرده اند لهذا به تركمان موسوم شده اند; يعنى ترك مانند. و احمد رفعت]ر.ض [گفته كه تركمان قبيله بزرگى است از اقوام قديمه تركستان نواحى ترك نشين شمال غربى چين و آسياى مركزى كه به اتّفاق تركان به اراضى هرات و كابل و ايران منتشر و مابين سيحون رودى در آسياى مركزى و جيحون رودى در آسياى مركزى توطّن نمودند و ازآن رو كه مانند تركان در قبول اسلام سبقت داشتند، بدين اسم موسوم گرديدند و ازآن رو كه وطن اخيرشان مابين بحر خزر و درياچه اورال و خيوه در ازبكستان و نهر جيحوندر آسياى مركزى است، آن اراضى را تركمانستان ناميده و اهالى سمت شمال را تركمان يَمود و جهت جنوب را تَكَه تركمانى و ساحل شرقى بحر خزر را شرق تركمانى و ساحل غربى بحر خزر را غرب تركمانى گويند و به زعم بعضى، تركمان به فتح اوّل مخفّف تَرك ايمان است و رجوع به «قزلباش» هم شود.

تُركمان چايى ـ از بلاد آذربايجان است و در عهدنامه آن رجوع به «قاجار» نمايند.

تَركَند; تَركَنده ـ بر وزن و معنى ترفند و ترفنده.

تركون ـ (چو اَمرود) رجوع به «فتراك» نمايند.

تركهان ـ (چو بَدنِشان) ظرفى كه در آن كشك را به هم