قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٢٦٩

دست لاف ـ دست فال[ر.م].

دست مال ـ گرفتار و زبون و اسير و به معنى مشهور كه هر چيزى است كه بدان رو و دست را ماليده و خشك نمايند.

دست مايه ـ رأس المال سرمايه و اصل مال .

دست مردى ـ يارى و مددكارى و قدرت و قوّت و شفاعت و امانت.

دست مُزد ـ اجرت و مكافات نيكى و بدى.

دست موزه ـ تحفه و ارمغان.

دست موسى ـ آفتاب.

دست نا ـ ظرفى كه آن را با دست توان برداشت.

دست نشان ـ مطيع و فرمانبردار و كسى كه از طرف ديگرى منسوب به امرى باشد.

دست نماز ـ وضو.

دست نمودن ـ اظهار قدرت و صدر و مسند طلبيدن.

دستوار; دستواره ـ برنجن[ر.م] و دستره[ر.م] و عصاى پيران و چوب دستى سطبر شبانان و معاون و مددكار و دست مانند و هر چيز پاره اى كه به مقدار دست باشد.

دستواره كشتى ـ چوبى كه بدان كشتى را رانند.

دستوانه ـ برنجن [ر.م] و مسند و صدر مجلس.

دست و پا زدن ـ جان كندن و به جد و جهد طلبيدن.

دست و دامن شدن ـ عجز و زارى و خواهش كردن و التجا نمودن.

دستور ـ دستره[ر.م].

دستوَرجَن; دستوَرجين; دستوَرَنجَن; دستوَرَنجين ـدست برنجن[ر.م].

دستوره ـ دستره[ر.م].

دست يار ـ زيردست و شاگرد و دستوار[ر.م].

دست يافتن ـ ظفر يافتن و مستولى و غالب شدن و به مراد رسيدن.

دستا ـ (چو فردا) دستار.

دستادست ـ (چو رنگارنگ) معامله نقد به نقد.

دستار ـ دست مال[ر.م] و عمامه و سفره نان و امر و فاعل از دست آوردن.

دستاربندان ـ علما و سادات و دراويش و قضات و مانند ايشان كه اهل عمامه هستند.

دستارچه ـ دست مال[ر.م] و شقّه سرنيزه و علم.

دستارچه ساختن ـ هديه دادن و استمالت كردن.

دستار خوان ـ زلّه[ر.م و نوالهر.م] و سفره دراز.

دستار دستان ـآستين.

دستاران ـ شاگردانه و مژدگانى و اجرت و مزدى كه پيش از كار به مزدور دهند.

دستارو ـ (چو زردآلو) دستينه[ر.م] و برنجن[ر.م].

دستاس; دستاسنگ ـ فلاخن و رجوع به تركيبات «دست» شود.

دستان ـ جمع دست و موضعى است در سمرقنددر ازبكستان ونام زال، پدر رستم و مكر و حيله و تزوير و هرزه و سرود و نغمه و حكايت و افسانه و نام جادويى است.

دستانِ زند ـ نام زالپدر رستم كه به نوشته برهان[ر.ض]، حكيمى سيمرغنام اين نامش نهاده.

دستاويز; دستبانه; دستبرجن; دست برجين; دستبرد; دستبرنجن; دستبرنجين; دستخر; دستخوان; دستخوش ـ همه اينها مكرّر و رجوع به تركيبات «دست» شود.

دستر ـ (چو دفتر) دستره[ر.م].

دستره ـ دست اره; رجوع به تركيبات «دست» شود.

دست فال ـ رجوع به تركيبات «دست» نمايند.

دستك ـ سند و قباله و بليت[ر.م].

دستك زن ـ نادم و سازنده و دست زن[ر.م].

دستگاه; دستلاف; دستمال; دستموزه; دستنا ـ رجوع به تركيبات «دست» نمايند.

دستنبو; دستنبوى; دستنبويه ـ (به فتح اوّل و ثالث) آنچه از عطر و لخلخه[ر.م] به دست توان گرفت و گلوله اى كه از عطريات ساخته و ببويند و هر ميوه خوش بوى كه به جهت بوييدن بر دست گيرند، خصوصاً ميوه كوچك مدوّر معروف الوان شبيه به خربزه و به غايت خوش بوى و خوش خط و خال كه به عربى «شمامه» گويند. بالجمله هر