خون سياوش; خون سياوشان ـ كه به عربى «دم الاخوين» و به تركى «قَردَش قانى» و به فرانسه «سان دراگون» گويند، شراب و چوب بَقَم[ر.م] و سرخ شفق و روشنايى صبح و فلق و صمغ درختى است در حبشه اتيوپى و زنگبار تانزانيا و يا ميوه درختى است در حضرموت در شبه جزيره عربستان و يا دارويى است سرخ رنگ كه در زمينى كه افراسياب [پادشاه توران ] خون سياوش پسر كيكاووس شاه در شاهنامه را ريخت روييده و بعضى صمغ بَقَمش دانسته و ديگرى عصاره هوچوبه[ر.م]اش پنداشته و بعضى ديگر گويد كه عصاره گياه سرخى است كه از جزيره هند خيزد و آن صمغى است خالص الحمرة و مايل به بنفشى كه قوّت آنها تا مدت ها باقى مى ماند. و در مخزن[ر.ض]بعد از نقل اينها گويد كه ماهيت گياه و درخت آن معلوم نيست و به عربى«دم التّنّين» و «دم الثّعبان» و«قاطرالدم» هم گفته و به هندى «هيراد» و «كهى» گويند و بعضى از دانشمندان عصر گفته كه عبارت از عصير جامدى است شكننده و بى بو و بى طعم كه پارچه هاى نكوبيده آن سرخ تيره و تقريباً قهوه اى رنگ و بعد از كوبيدن به رنگ خون قرمز گرديده و داراى سه قسم قصبى و قطعه اى و مختومى است كه هريك را از يك قسم از اشجار اخذ مى كنند.

خونِ عالم ـ خون جهان[ر.م].

خون كردن ـ كشتن و به قتل رسانيدن.

خونِ كوه ـ خون جبال[ر.م].

خون گر ـ (چو زرگر) خوان گر[ر.م].

خون گشت ـ كوتولان[ر.م].

خوناب; خونابه ـرجوع به تركيبات «خون» شود.

خونجك ـ (چو اندك) خنجك[ر.م] (چو عنبر).

خوند ـ (چو قند) تندوتيز و خداوند.

خوندگار ---> خاقان.

خونسار ـ قصبه و يا شهرى است خلدآثار در چهارفرسخى گلپايگان، آبش خوش گوار و هوايش سازگار، اكثر فواكهش ممتاز و گزانگبين[ر.م] آن باامتياز و تحفه هر ديار و مردمانش كسب كار و رنگشان از خوشى آبوهوا گلنار و با وجود بى اسبابى در جعبه و ميز و سندلى و قاشق سازى يد اعجازى دارند. در گنج دانش]ر.ض [گويد كه افشره خورى بزرگى ديدم كشكولى كه وزن آن پنج مثقال بوده و پنج سير آب مى گرفت و مثل كاغذهاى بسيار نرم به هم پيچيده و لوله مى شد و جام آبخورى ديدم ده مثقال وزن و ده سير آب مى گرفت و مثل پارچه به هم پيچيده مى شد. و صنعت چاپ و باسمه[به تركى، چاپ ] بهواسطه سعى و اهتمام اهالى آنجا رواج و ترقّى كامل يافته و كاتب خط نسخ در آن بسيار و ارباب فضل و كمال، همچو آقاحسينمشهور به محقق خراسانى متولد ١٠١٦هـ و آقاجمال]معروف به «جمال المحققين» فرزند آقا حسين و شاگرد محقق سبزوارى[ و نظايرشان از آنجا بسيار به ظهور آمده.

خونى ـ قاتل و منسوب به خون.

خونين ـ خون آلود.

خوه ـ (چو مزه) خفه و (چو بول) عرق انسان و حيوان و (چو كوه) خواهر و گياهى است كه در ميان گندم روييده و