قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٤١١

زهاب ـ (چو ثواب و عِقاب) موضع آب و منبع چشمه و چشمه اى كه هميشه روان باشد و آبى كه قعر آن پيدا نباشد و آبى كه از كنار رودخانه و چشمه تراوش كند و به معنى عرق كردن و تراويدن آب از كنار رودخانه و تالاب و مانند آنها.

زهار ـ (چو چنار) شرمگاه و زير ناف و بالاى عورتين.

زهاز ـ (چو نماز) بانگ و نعره و فرياد.

زهازه ـ (به كسر هر دو زاء) تحسين و آفرين پى درپى.

زِهبند; زهدان; زِهديده ـ رجوع به تركيبات «زه» نمايند.

زهر ـ (چو شهر) قهر و غضب و غصّه و غم و به معنى معروف و به عربى، آرايش و شكوفه است.

زهرآب; زهرآبه ـ پنيرمايه و آب تلخ و ناصاف و زهردار و آبى كه فواكه و نباتات را در آن بخيسانند تا تلخى و شورى را ببرد و كنايه از بول هم هست.

زهرآلود; زهرآميز ـتلخ و موذى و مؤثر و زهردار و كنايه از كلام شاخه دار.

زهرآو; زهرآوه ـ زهرآب[ر.م و زهرآبهر.م].

زهربا ـ آش زهردار.

زهرباد ـ پازهر و مرض خناق.

زهربار ـ هر چيز بسيار تلخ و ناگوار.

زهرخند; زهرخنده ـ از روى استهزا خنديدن و خنده اى كه از روى قهر و غضب و يا خجالت باشد.

زهر خود بكسى ريختن ـ تمامى قهر و غضب را بدان شخص صرف كردن.

زهردارو ـ پازهر.

زهرزمين ---> آزاددرخت.

زهر كردن ـ تلخ كردن عيش.

زهرگيا ـ گياهى است كه خورنده آن فى الحال بميرد.

زهرمهره ـ پازهر و مهره اى است كه بدان دفع زهر افعى و غيره نمايند.

زهرا ـ(چو صحرا) به عربى، درخشنده و نورانى و هم به نوشته مراصدالاطلاع[ر.ض]، نام موضعى است و هم شهرى است كوچك على حده در قرب قرطبه[در اسپانيا ] و در بستان السياحة[ر.ض] گويد: ناحيه اى است دلنشين از توابع قزوين، آبش از كاريز و هوايش فرح انگيز و به سى قريه مشتمل و مردمانش ترك و تاجيكند.

زهراب; زهرابه; زهراو; زهراوه ـ رجوع به تركيبات «زهر» شود.

زهراوى ـيكى از اطبا است كه گويا منسوب به ولايت زهرا[ر.م] بوده باشد.

زهربا; زهرباد; زهربار; زهرگيا; زهرمهره ـ رجوع به تركيبات «زهر» شود.

زهره ـ (چو دهره) قرنفل شامى[ر.م] و جرأت و جسارت و دليرى و شجاعت و پوستى است پرآب كه بر جگر انسان و حيوان چسبيده و به تركى «اود» و به عربى«مراره» و به هندى «پته» گويند و به زبان عربى، وج[ر.م] و كف و رغوهكف مايعات را گويند و (به ضمّ اوّل) به اصطلاح اكسيريان، مس و به عربى، جمال و زيبايى و سفيدى نورانى و موضعى است در مدينه و مطلق شكوفه ويا قسم زرد از آن و نام خطى است كه در اقسام «خط» مذكور افتاد و هم نام ستاره اى است سيّار معروف كه به پارسى «فرنگيس» و «ناهيد» و «اناهيد» و «بيدخت» و «هيدخت» و به فرانسه «ونوس» ناميده و در بعضى ممالك عثمانيّه به «اولكر» و يا «كاروان قران» معروف بوده و به تركى و مغولى «جليان» و به رومى «افروز» و به عبرى «بسطا» و به هندى «نحاس» و به خطايى نواحى شمال و شمال غربى چين «كناسى» گويند و به نوشته منجّمين پيشين، در آسمان سيّم سير كرده و از مردمان به خادمان و زنان و ارباب لهو و طرب و اهل عشرت و مسلمانان منسوب و از بلاد به سوس[شوش ] و بابل و سارى و كابل و حمصدر سوريه و همدان و سبزوار و كاشان و دمشق و حجاز و ايرانشهرنيشابور و اهواز و هرات و شيراز و بصره و حبشه اتيوپى و فرغانهدر ازبكستان و روميّه متعلق و مستولى و قطر آن ٩٦٠ فرسخ و جرم آن ثُلث تسع زمين و بُعد سطح مقعّر آن مانند سطح محدّب عطارد از زمين ٣٨٠،٢٦٥ فرسخ و بعد سطح محدّب آن مانند مقعّر فلك شمسى از زمين ٦٨٢،٦٤٨،١ و يا ٨٨٢،٨٤٨،١ فرسخ بوده و چون مستقيم و سبك رو باشد، هر برجى را در ٢٧ روز