سرانديب; سرانديل ـ (ر) يا سرنديب يا سرنديل; كه در اصطلاح بعضى به سيلان موسوم و در ميان هندوان به سنگل ديو معروف است، شهرى است بزرگ بر لب دريا و كوهى است در همان شهر كه اعظم جبال ربع مسكون و بر كنار بحر محيط[ر.م] و جزيره درياى هند واقع و جزيره اى كه در پاى آن كوه واقع است به جزيره ملوك و جزيره فلفل يا قرنفل موسوم بوده و حضرت ابوالبشر(عليه السلام) از بهشت به آنجا هبوط نموده و قبرش هم در آنجا و اثر قدم شريف آن حضرت هم در آنجا بر سنگى باقى و ظاهر است، چنانچه از انگشت بزرگ تا پاشنه پاى آن حضرت قريب به ٧٠ يا ٨٠ گز مى باشد و ازاين رو به قدمگاه آدم اشتهار يافته و در عجايب المخلوقات[ر.ض] گويد: همه روزه بر روى آن نقش قدم باران مى بارد و به نوشته بستان السياحة[ر.ض، جمعى از هندوان در آنجا مجاور بوده و به مجاهده و رياضت به سر مى برند و هم گويد كه سرانديب بهترين جزاير هندوستان و به روايتى خوب ترين بقاع جهان و مجموع اراضى آن مزروع و معمور و معدن ياقوت و الماس و غيره در آن موفور و اكثر درختان جنگلى آن عنبر ساراخالص و قاقلهر.م و كافور و فوفلر.م و فلفل و دارچين و قرنفلر.م] و بيشتر مردمانش هندو و تناسخى مذهب و جمعى مسلمان و قليلى از اهل ايمان و جميع بلادش در خط استوا و شب و روز آنها يكسان مى باشد و رجوع به «هركند» هم شود.

سرانه ـ(چو كَناره) آنچه از كسان به طريق سرشمارى گيرند.

سراو ـ(ق) سراب و نام رودخانه اى است.

سراوند ـ(چو دماوند) رنگ زرد.

سراهنگ ـرجوع به تركيبات «سر» شود.

سراى ـ (ق) خانه و سراييدن و امر و فاعل از آن و هم شهرى است بزرگ و حسن خيز از بلاد توران[ر.م] در سمت شمالى تاتار.

سراى آدرنگ ـ دنيا و روزگار.

سراى بهجت ـ بهشت و عالم آخرت.

سراى پرده ـ سراپرده.

سراى پرده كُحلى ـ آسمان و ابر سياه.

سراى جاويد; سراى جزا ـ سراى بهجت[ر.م].

سراى چه ـ سراى كوچك و چيزى است مانند قفس بى ته كه مرغان خانگى را در زير آن نگاه دارند.

سراى چه آدرنگ ـ دنيا و روزگار.

سراى چه ضرب ـ ضرّابخانه.

سراى چه گل ـ دنيا و عرش اعظم.

سراى دار ـ خدمتكار و مريض خانه و كاروان سرا و نگهبان عمارت بزرگان.

سراى سِپَنج ـ دنيا و روزگار و خانه علف و چوبين كه بر كنار پاليزبوستان و زراعت سازند.