قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٤٢٨

است كه به صالِحلى نيز موسوم و به نام شهرى كه در جوار همان ناحيه بوده و آثارش هم باقى و بعضاً مقرّ اداره سفراى ايران هم بوده است، موسوم گرديده. پس گويد: قبيله اى در ايران و نهرى در جوار نهر لوار از فرانسه هم بدين اسم مسمّى و حكومات قديمه ايتاليا هم به همين نام اشتهار داشتند تا اينكه اخيراً با حكومت طوسقانه توسكانى ـ كه ولايتى است از ايتاليا ـ اتحاد كرده و باعث تشكيل دولت ايتاليا گرديدند.

سارج; سارچه ـ (چو مادر و پارچه) رجوع به «كنجشگ» و «سودانيات» شود.

سارخالو ـ مگس و پشه.

سارخك ـ (چو پابند و كارْگر و كاهگل) پشه و گنه و نيش آنها.

سارخك دار ـ آغال پشه[ر.م].

سارديق ـ (ل) رجوع به «صوفيّه» نمايند.

سارساخ ـ احمق و نادان و مرتعش.

سارَشك ـ سارخك[ر.م]، وزناً و معناً، اِفراداً و تركيباً.

سارك ـ (چو مادر) سودانيات[ر.م و يا هزاردستانر.م].

سارماسيا ـ به نوشته احمد رفعت عثمانى[ر.ض، نام قديمى عمومى قطعات واقعه در سمت شمالى بحر اسوددرياى سياه مى باشد كه فى مابين بحر خزر و بحر بالطيقبالتيك ] امتداد يافته و سارماسياى آسيا از شرقى نهر دوندر روسيه تا بحر خزر ممتد و سارماسياى اوروپا شامل ممالك روسيّه و لهستان مى باشد.

سارنج; سارنگ ـ (چو پابند) مرغكى است سياه و ضعيف.

سارو ـ (چو بازو) ساروج [ر.م] و رجوع به «ساروق» هم شود.

ساروان ـ بر وزن و معنى ساربان.

ساروج ـ (چو كافور) مرغى است سياه رنگ و سخن گوى كه در هندوستان به هم رسيده و مانند طوطى سخن گويد و هم آهك با چيزها آميخته از خاكستر و غيره كه بر حوض و انبار آب و مانند آنها مالند و اهالى ما «كُهره» گويند.

ساروغ ـ نام جدّ حضرت خليل(عليه السلام) كه پدر تارخ بود.

ساروق ـ به نوشته مراصد[ر.ض]، موضعى است در روم و هم نام اصلى همدان كه آن هم در اصل سارو بوده و ساروق معرّب آن است.

ساروك ـ ساروج[ر.م].

سارونه ـ درخت و تاك انگور.

سارونيه; سارويه ـ نام يكى از بلاد تبرستانمازندران و نواحى اطراف آن در سه فرسخى بحر خزر و رجوع به «سارى» شود.

ساره ـ (چو ماله) سارا و سارج[ر.م] و پرده و رشوت و پارهرشوه و لُنگى و فوطهلنگ و بالخصوص نوعى از چادر و فوطه كه لباس اهل دكن در هند است، خصوصاً زنان آنجا كه يك سرش را مانند فوطه بر كمر بسته و سر ديگرش را بر سر اندازند.

سارى ـ سارج[ر.م] و پرده و رشوت و پارهرشوه و لباس ساره[ر.م] و هم جزيره كوچكى است در بحر خزر در پنج فرسخى بندر سالياندر كشور آذربايجان كه مأمن طايفه روسيّه و قريب به ١٥٠٠سالى است كه آباد نموده اند و هم شهرى است قديم از مازندران نزديك آمل و در دوازده فرسخى استرآبادگرگان از اقليم رابع و در ميان جنگل بزرگى واقع و مدت ها دارالملكمركز تبرستان مازندران و نواحى اطراف آن بوده و به مرور ايّام رو به خرابى نموده و به نوشته گنج دانش[ر.ض]، از بناهاى اسپهبد سارويه ابن فرغان از اولاد عمّ انوشيروان دادگرپادشاه ساسانى در قرن ٦ م كه با بنى اميه معاصر بوده و تا زمان بنى عباس بر آيين زردشتى مى زيسته اند و شهر سارويه به سارى معروف و مدفن سلم و تور و ايرجفرزندان فريدون، پادشاه پيشدادى در آنجا است و سه گنبدان گويند.

ساريا ـ كه به نوشته ناسخ التواريخ[ر.ض]، به لغت عبرى به معنى «امير خدا» است، نام يكى از جمله انبياى بنى اسرائيل هم بوده كه در ٤٨٢٥ هبوطى ظهور نموده و به شريعت موسى(عليه السلام) دعوت مى نمود.

ساريان ـ نام شهرى است از غرجستان در افغانستان.

ساريخ ـ نوعى از سلاح كه چوبى است بر سر آن چند زنجير كوتاه تعبيه كرده و بر سر هر زنجير گويى از فولاد