قامــوس المعـــارف
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

قامــوس المعـــارف - مدرس تبريزى، محمدعلى - الصفحة ٤٠١

دست كم شش دليل وجود دارد كه در جاى خود بيان شده است.

١١. حركت انتقالى: زمين با سرعت ٣٠ كيلومتر در ثانيه مدار خود را به مدت يك سال طى مى كند. اين مدار در خلاف جهت عقربه هاى ساعت مى باشد و از صفحه استواى خورشيد ٥/٢٣ درجه ميل دارد. زمين در مدار بيضوى خود هنگام تابستان نيم كره جنوبى و زمستان نيم كره شمالى از همه وقت ديگر به خورشيد نزديك تر است و در كانون نزديك به خورشيد قرار مى گيرد، ازاين رو در حدود ٦% بيش از نيم كره شمالى انرژى خورشيدى دريافت مى نمايد.

١٢. تقديم اعتدالين: مدار كره زمين دو نقطه اعتدال بهارى و پاييزى دارد كه ثابت نيستند و به آرامى بر دايره بروج حركت مى كنند و هر دور كامل را در بيست و پنج هزار و هشت صد(٢٥٨٠٠) سال مى پيمايد، ازاين رو حركت نقاط اعتدال را «تقديم اعتدالين» نامند، و حقيقت امر اين است كه حركت كره زمين به فرفره اى كه نيروى ثقل (جاذبه ماه و خورشيد) مى خواهد آن را بيندازد شبيه است، از اينجا محور زمين حول محور منطقة البروج يك حركت گردشى پيدا مى كند كه زمان تناوب آن ٢٥٨٠٠ سال است، بنابراين در هر سال به مقدار پنج دقيقه و دو ثانيه(ً٢، َ٥) فلكى است كه بر خلاف حركت مدار ساليانه، يعنى از مشرق به مغرب تغيير مكان مى دهد و در نيمه اين مدار با ستاره نسرِ واقع (كركس نشسته) تنها ٥ درجه فاصله خواهد داشت.

بر اساس تقديم اعتدالين كه خورشيد در حركت ظاهرى به اعتدال بهارى نزديك مى شود، اعتدال بهارى نيز به پيشواز خورشيد مى آيد، و بدين سبب سال اعتدالى كوتاه تر از سال نجومى است كه اساس آن ستارگان ثابت است و در مقايسه با سال اعتدالى برابر است با ٣٦٥ روز و ٥ ساعت و ٤٨ دقيقه و ٤٦ ثانيه و سال نجومى برابر است با ٣٦٥ روز و ٦ ساعت و ٩ دقيقه و ٥/٩ ثانيه كه تفاوت اين دو رقم برابر ٢٠ دقيقه و ٥/٢٣ ثانيه مى باشد.

گفتنى است هيپارك (ابرخس) در قرن دوّم قبل از ميلاد «تقديم اعتدالين» را كشف كرد، در آن زمان هر يك از صورت هاى فلكى منطقة البروج در برج همنام خود واقع بود، بنابراين نقطه اعتدالى ربيعى (اوّل فروردين) در اوّل برج حَمَل(= فروردين) قرار داشت، اما اكنون كه بيش از ٢٠ قرن از آن تاريخ مى گذرد نقطه اعتدال ربيعى در صورت حوت واقع گرديده است، ازاين رو برج حمل زير صورت فلكى حوت قرار گرفته است.

١٣. رقص محورى: زمين در هر ٢٥٨٠٠ سال يك دايره بر قطب شمال سماوى رسم مى كند. اين دايره داراى موج هاى كوچكى است كه معلول نوسان هاى محور زمين است و در اثر گرانش ماه به وجود آمده و به «رقص محورى» شهرت يافته است. طول اين موج هاى سينوسى برابر ١٩ سال مى باشد.

١٤. جوّ زمين: اتمسفر زمين پوششى است از هوا كه زمين را از فرسايش حركت سرسام آور خود نگه مى دارد، و نيز انسان را از اشعه فرابنفش كه سرطان زا است محفوظ مى دارد، و نيز موجب اعتدال دماهاى بسيار متفاوت سطح زمين مى شود و نيز فوايد بى شمار ديگرى را در پى خواهد داشت.

١٥. مغناطيس زمين: زمين داراى يك ميدان مغناطيسى است كه محور آن از مركز كره زمين گذر كرده و با محور چرخشى زمين تقريباً زاويه اى برابر ٢٠ درجه مى سازد اين ميله مغناطيسى فرضى كره زمين را در دو نقطه به نام «قطب هاى مغناطيسى» قطع مى كند. از اين دو نقطه آن كه نزديك به «قطب شمال جغرافيايى» است، به نام «قطب شمال مغناطيسى» و ديگرى كه نزديك به قطب جنوب جغرافيايى است، به نام «قطب جنوب مغناطيسى» شهرت گرفته است. اما خطوط مغناطيسى كه به اين دو قطب منتهى مى شوند، منظم نمى باشند.

١٦. كمربند ذرات باردار: زمين را علاوه بر ميدان مغناطيسى ياد شده، دو كمربند از ذرات باردار پرانرژى احاطه كرده است. اين كمربندها بيشتر از پروتون ها و الكترون هاى پرانرژى اى هستند كه در ميدان مغناطيسى زمين به دام افتاده اند. اين كمربندها نخست توسط