يكى از فلزات است و صفّار روى گر و نحاس مس را گويند و مس بر سه قسم است: دو قسمش را ـ كه سرخ و مايل به زرد بوده و از گداختن جسم معدنى پيدا شود «نحاس» گويند و يك قسم ديگر آن را ـ كه در نهايت زردى است و در معدن بدون گداز متكوّن شود ـ به جهت خودرويى به پارسى«روى» و «مس رُست» نامند و از تابش آتش سياه نگردد و به «صُفر» مسمّى شود و ظاهر اين است كه قديماً صفر معمول صناعت مس بوده و ازاين رو به صفّار مسمّى شده و به همان اسم اوّلى باقى ماندند و الاّ صفر برنج نيست. و در بعضى از مسائل شيمياوى اهل عصر گويد: روى فلزى است سفيد آبى رنگ، در برودت قابليّت انكسار آن بسيار زياد و همين قسم در حرارت متعارف چكّشى نمودن آن متعسّر است ولى در ١٥٠ درجه حرارت چكش خوار بوده و در ٣٥٠درجه ذوبان يابد و اگر حرارتش بيشتر از اين حد باشد، بخار شده و مى توان آن را مانند آب مقطّر نمود و اين فلز در مجاورت هوا سياه رنگ و فاسد شده ولى فساد آن محدود بوده و ورقه سياه و فاسد شده آن مانع از فساد ساير اجزايش مى گردد. پس مى توان آن را در مواقع زياد مثل ساختن ظروف و تونگ و پوشيدن سقف شيروانى عمارات و مانند آن به كار برد و برترى آن از سرب بدين است كه جوهرش مانند سرب سمّيت نداشته و آبى را كه مدت مديدى در ظروف و لوله هاى رويى مانده باشد، بدون هيچ غايله مى توان نوشيد به شرط اينكه لحيم آن لوله ها سربى نباشد و حال آنكه آب ظروف و لوله هاى سربى موجب قولنج سربى و هلاكت مى گردد و از تركيب اين فلز با مس، مفرغ و برنج به وجود آيد. پس در طرز ساختن روى گويد: روى را اغلب از سنگى معدنى ـ كه به «بلاند» موسوم و تركيبى است از روى و گوگرد ـ استخراج مى نمايند بدين طريق كه بهواسطه زغال اين سنگ را در كوره ها تجزيه مى نمايند; روى آن به شكل غبار مرتفع و تقطير شده، پس آن را بهواسطه تقطير مجدّد تصفيه مى نمايند.

روى براه ـ مردم حليم و فرمانبردار.

روى بروى ـ مقابل.

روى بند ـ نقاب.

روى پاك ـ (به سكون ياء) دستمال و (به كسر آن) معروف است.

روى پوش ـ پرده و نقاب و مطلاّ و هر كسى و هر چيزى كه ظاهر و باطنش يكى نباشد.

روى توتيا ---> روح توتيا.

روى جبّه ـ در تاريخ بحيره[ر.ض] گويد: جبّه اى است كه از روى لباس ها پوشند چون كه در بعضى جاهاى خراسان مطلق قبا را «جبّه» گويند.

روىِ خاندان ـ بهترين خاندان و دودمان.

روى داد ـ واقعه و قضيّه.

روىِ دل نمودن ـ احسان و مردمى نمودن.

روىْ ديدن ـ طرف گيرى كردن.

روىْ ساختن ـ شرمنده شدن و خجالت كشيدن.

روى سوخته ---> روسختج.

روى شناس ـ آشنا و مردم مشهور.

روى كش ـ هر كسى يا چيزى كه ظاهر و باطنش يكى نباشد.

روى گاه ـ پيشواى ملّت و رئيس قوم و طايفه و ديباچه كتاب و نامه و دست بالاى جامه.

روى گر ـ مسگر و سفيدگر.

روى گردان ـ متمـرّد و استنـكاف كننــده و اعـراض نماينده.

روى گشا ـ چيـزى كه در شب زفاف داماد به عروس دهد.

روى مال ـ دستمال.

روى مينا ـ (به كسر ياء) روى صاف و زيبا و (به سكون آن) زدوده شده و مردم روسفيد و بى گناه.

روى نسل آدم ـ قرار و آرام و انبيا و اشراف مردمان، خصوصاً حضرت پيغمبر آخرالزمان.

روى نَما ـ ظاهر و آشكار.

روىْ نمودن ـراه نمودن و توجّه و اراده كردن و در خاطر گذاشتن.