نقطه دار را تماماً به شكل اصلى معمولى خود نوشته و حروف غيرمنقوطه را هم بدين قرار به يكديگر تبديل دهند: كاف به ميم و صاد به لا و الف به واو و حا به طا و لام به ها و دال به راء و سين به عين و برعكس اينها:

«كم صلا او حط له در سع شمار *** حرف منقوطه به جاى خود گذار»

پس «محمّد» را چنين نويسند:كطكر.

و «مجتهد» را بدين شكل:كجتلر.

خط گزار ـ قلمزن و تيزويرتيزهوش يا نيزهور.

خط مراد ـبه ترتيب الفب اين است:

خط مُرغ ـ خطى بوده قديم پيش از طوفان كه به جاى حروف، اشكال و صور مختلفه از مرغان ساخته بودند و در آثار عجم[ر.ض] گويد كه در فرنگستان اشخاصى هستند كه اين خط را مى خوانند.

خط مستقيم ـ در اصطلاح هندسه، كوتاه ترين خطى است كه مابين دو نقطه فرض شود.

خط مشترى ---> خط زهره.

خط منحنى ـ خطى است غير خط مستقيم و خط منكسر، مانند محيط دايره و قطعه اى از آن و امثال اينها.

خط منكسر ـ يا خط شكسته; خطى است مركّب از چند مستقيم كه همگى بر يك امتداد نباشند:

خط ميخى ـ خطى است كه وضع و شكل حروف آن به صورت ميخ يك سرش پهن و سر ديگرش تيز و چنانچه در «تخت جمشيد» اشاره نموديم، در عمارات آنجا خطوط بسيارى با همين خط منقوش بر احجار، و تمامى حروف زبان آريا ـ كه همين خط با آن زبان است ـ ٢١ و ارقام مجموع آنها ٣٢ چنانچه در اين جدول است:

و از اين جدول روشن مى گردد كه يازده حرف چ ح ذ ص ض ط ظ ع غ ق ل در زبان آريا ـ كه با اين خط است ـ يافت نشده و حروف ٢١گانه مشروحه در جدول هم بعضى دو رقم و برخى سه رقم داشته و اكثر آنها تنها يك رقم دارند و گويا علّت تعدد رقم اين بوده كه يك حرف را در هريك از حالات فتحه و كسره و ضمّه به شكلى مى نوشته اند و آنچه كه دو رقم دارد به دو حالت استعمال مى شده و صاحب يك رقم تنها به يك حالت معمول بوده است. و بعضى از اهل بصيرت در چگونگى دريافتن و خواندن خطوط ميخى